Review ng Princess Mononoke: Ang Epiko ni Miyazaki na Walang Kontrabida

Kuwento at Premise

Pinatay ni Ashitaka, ang huling prinsipe ng naglalaho nang mga Emishi, ang isang diyos para iligtas ang kanyang nayon: isang diyos na baboy-ramo na naging isang pumipilipit na kumpol ng mga demonyong bulate dahil sa bolang bakal na nakabaon sa laman nito. Lahat ay nawala sa kanya dahil sa tagumpay na iyon. Kumakalat pataas sa kanyang braso ang isang sumpa, na nagbibigay sa kanya ng nakakatakot na lakas habang unti-unti siyang pinapatay. Ipinatapon, naglakbay siya pakanluran upang hanapin ang pinagmulan ng bakal at, marahil, ang lunas. Ang natagpuan niya ay ang Iron Town, isang kuta at pandayan na pinamumunuan ng makapangyarihang Lady Eboshi, na ang mga pugon ay unti-unting lumalamon sa nakapaligid na gubat. Lumalaban ang gubat sa pamamagitan ng mga diyos nitong hayop at ni San, isang dalagang tao na pinalaki ng mga lobo at gustong patayin si Eboshi. Ayaw ni Miyazaki na gawing simple ang alinman dito. Kinukupkop ni Eboshi ang mga maysakit at itinakwil; marangal ang mga diyos ngunit nababaliw sa galit. Ang pakay ni Ashitaka ay hindi manalo, kundi 'makakita sa mga matang hindi nilalambungan ng poot,' pumagitna sa dalawang panig na kapwa may katuwiran at kahit paano ay pigilan silang lipulin ang isa't isa. Parang fantasy ang premise, pero trahedya ang paglalahad.

Mga Tauhan

Si San, ang 'Mononoke' sa pamagat kahit hindi niya kailanman tatawaging prinsesa ang sarili, ay isa sa pinakamabangis na heroine sa anime: mailap, puno ng galit, at mas panatag kasama ang mga lobo kaysa sa sarili niyang uri. Kabaligtaran at kasalamin niya si Ashitaka, isang binatang tila higit sa karaniwan ang pagiging kalmado, na ang katatagan ay hindi mukhang kawalan ng personalidad kundi disiplinang pinaghirapan. Ang kanilang romansa, kung matatawag man itong ganoon, ay hindi nagkakaroon ng maayos na resolusyon, at mas tumitibay ang pelikula dahil dito. Ang tunay na rebelasyon ay si Lady Eboshi, isa sa pinakakomplikadong antagonist sa buong animation: isang progresibong despotang binibigyan ng armas ang mga nasa laylayan at winawasak ang sagrado nang walang bahid ng pagsisisi. Nakapaligid sa kanila ang mga di-malilimutang presensya: si Moro, ang dambuhalang diyosa ng mga lobo at umampong ina ni San; si Jigo, ang masayahing mongheng mersenaryo na walang pakialam sa moralidad; si Okkoto, ang matandang diyos na baboy-ramo na inaakay ang kanyang uri tungo sa pagkalipol. Maging ang mga pipi at maliliit na espiritu ng puno na tinatawag na Kodama, na lumalagatok ang mga ulo, ay agad nagiging iconic. Walang tauhang basta kumakatawan lang sa isang uri. Lahat ay may makatuwirang hangarin, at ang mga makatuwirang hangaring iyon mismo ang dahilan kung bakit sila naglalaban-laban.

Animation at Tunog

Ito ang Ghibli sa pinakatuktok ng hand-drawn na sining nito. Buhay na buhay ang gubat, sa pamamagitan ng tagpi-tagping liwanag, lumot, at tubig na iginuhit nang may halos debosyonal na tiyaga, bago ito sumabog sa ilan sa pinakamatitinding aksyong na-animate ng studio: mga palasong pumuputol ng braso, mga diyos na tila kumukulong rumaragasa sa buong kalupaan, at isang sukdulang pagbabagong-anyo na purong likidong lagim. Ayon sa mga ulat, mismong si Miyazaki ang nagtama sa kamay ng isang napakalaking bahagi ng mga frame ng pelikula, at kitang-kita iyon sa bigat ng bawat pagtakbo ng kabayo at pagbagsak ng katawan. Ang Shishigami, ang Forest Spirit na nagbabago mula sa isang payapang diyos na usa sa araw tungo sa isang dambuhalang Nightwalker na may batik-batik na mga bituin sa dapithapon, ay isang disenyong tunay na kahanga-hanga. Nariyan din ang score ni Joe Hisaishi, na maaaring ang pinakamahusay niyang ginawa para kay Miyazaki: isang pumapailanlang at malungkot na pangunahing tema na masakit sa damdamin dahil sa pagkawala, na humahabi sa mga tambol ng digmaan at mga sandali ng tahimik na pagkamangha. Ang English version, na isinulat ng nobelistang si Neil Gaiman, ay kakaiba ang husay ng pagkakasulat at talagang sulit hanapin. Magkatuwang ang tunog at larawan upang ipadama na ang isang gubat sa medyebal na Japan ang huling banal na lugar sa mundo.

Mga Tema at ang Nagbubukod Dito

Karamihan sa mga kuwentong 'kalikasan laban sa industriya' ay mga aral sa moralidad na may malinaw na tinukoy na kontrabida. Sinusunog ng Princess Mononoke ang hulmang iyon. Oo, isa itong pelikula tungkol sa ekolohiya, na maaaring ang pinakamasidhing na-animate, pero ayaw ni Miyazaki na gawing romantiko ang kalikasan o gawing demonyo ang pag-unlad. Maringal ang mga diyos ng gubat at nakatakda silang mapahamak, at ang kanilang galit ay nauuwi sa kaparehong demonyong katiwaliang sumumpa kay Ashitaka. Tunay na napakapangit ng pagkalbo ng kagubatan na dulot ng Iron Town, pero kanlungan din ang bayan kung saan nakakakain nang mabuti at namumuhay nang may dignidad ang mga itinapon at may kapansanan. Ang radikal na hakbang ng pelikula ay ang paggigiit na parehong totoo ang dalawang iyon. Ayon dito, wala nang pagbabalik sa Eden, at wala ring malinis na konsensya sa pag-unlad, tanging ang nakakapagod na pagsisikap na mamuhay nang magkakasama. Nakaugat sa animismo ng Shinto at nakatakda sa panahon ng Muromachi sa Japan habang pabigla-bigla itong sumusulong tungo sa industriya, itinuturing nito ang mga diyos, tao, at lupain bilang iisang sugatang sistema. Ang pagtangging iyon sa madaling catharsis mismo ang nag-aangat dito sa halos lahat ng fantasy epic, animated man o hindi. Hindi nito layuning pagaanin ang loob mo. Gusto nitong mag-isip ka nang tapat.

Mga Kalakasan at Pagkukulang

Halos hindi kapani-paniwala ang mga kalakasan nito: isang buo at pang-adultong pananaw sa moralidad; walang kapantay na pagkakagawa; isang heroine at isang antagonist na bawat isa ay kayang magdala nang mag-isa ng isang mas mahinang pelikula. Isa ito sa mga bihirang epikong talagang karapat-dapat sa tawag na iyon. Pero hindi perpekto ang Mononoke, at walang maitutulong ang pagpapanggap na perpekto ito. Masalimuot ito sa kuwento at mga tema, at maaaring mabigatan ang unang beses na manonood sa dami ng mga panig (Emishi, mga lobo, baboy-ramo, unggoy, samurai, mga mangangaso ni Jigo, at mga panginoong katunggali ng Iron Town). Matindi at walang humpay ang pacing, na halos walang tahimik na pahingang nagbibigay sa Totoro o Spirited Away ng gaan. Sa kabila ng bigat ng moralidad ni Ashitaka, minsan ay mas mukha siyang prinsipyo kaysa tao, ang tahimik na sentrong iniikutan ng lahat. At bagaman perpekto sa tema ang ending, mas mabilis nitong nireresolba ang napakalawak na mga nakataya sa kuwento kaysa sa maaaring gustuhin ng ilang manonood. Totoo ang karahasan: mga naputol na bahagi ng katawan, nagtatalsikang dugo, tunay na body horror. Hindi ito pelikulang pambata na nagbibigay ng karaniwang aliw ng Ghibli, at ang umasa ng ganoon ang pinakamabilis na dahilan para hindi ito magustuhan.

FAQ