Vinland Saga İncelemesi: Bir Viking Destanı Vicdanını Buluyor

Bir İntikam Hikâyesinden Tarihe

İlk bakışta hikâyenin çıkış noktası, türün basit ve kaba bir macerasından fırlamış olabilir. Çağının en iyi savaşçılarından Thors, dili bal yapan paralı asker lideri Askeladd tarafından öldürülür. Küçük oğlu Thorfinn de ardından Askeladd’ın savaşçılarına katılır. Çocukluğunu, onurlu bir düello ve ardından geleceğine inandığı intikam umudu uğruna feda eder. Yukimura, hikâyeyi düz bir çizgide ilerletmeyi reddederek bu fikirden çok şey çıkarıyor. Sezonun büyük kısmı geniş kapsamlı bir siyasi gerilime dönüşüyor. Askeladd’ın adamları bir Danimarka iç savaşına ve İngiliz tahtı mücadelesine sürüklenirken, ürkek Prens Canute doğrudan iktidar mekanizmasının içine çekiliyor. Thorfinn kan davasına hâlâ tutunuyor, ancak artık her olayın merkezinde o yok. İntikamı, savaş ve siyasi hırs üzerine çok daha büyük bir anlatının içindeki inatçı bir çizgiye dönüşüyor. Sabırlı yapı, özellikle kendini önce intikam üzerinden pazarlayan bir seri için cesur bir tercih. Ayrıca tarihe hak ettiği ağırlığı veriyor. Savaşlar sonrasında yaşananları değiştirirken, işe yarayan ittifaklar içlerindeki insanlar değişir değişmez bozuluyor. Siyasi olay örgüsü ağırlığını hissettirdiğinde, başlangıçtaki intikam hikâyesi bir varış noktasından çok hikâyeye davet gibi görünüyor. Asıl konu savaşın kendisi, onun mekanizmasını işlemeye devam ettiren adamlar ve savaşın onlara verdiği zarar.

Hikâyeyi Taşıyan Karakterler

Seri, Thorfinn konusunda ciddi bir risk alıyor. Sezonun uzun bölümleri boyunca ana karakter neredeyse bütünlüklü bir insan gibi görünmüyor. İntikam onun içini boşaltmış, geriye çoğunlukla öldüren ve ters ters bakan, sessiz, aksi, bıçak gibi bir çocuk bırakmış. Bu bilinçli bir tercih, ama zaman zaman sinir bozucu olmasını engellemiyor. İşe yaramasının nedeni, Thorfinn’in çevresindeki insanların hayat dolu olması. Bütün yapımın kalbini attıran karakter Askeladd. Kurnaz ve komik olabiliyor, ama aynı zamanda yorgun ve ahlaki sorumluluktan kaçıyor. Gizli bağlılıkları, orta bölümlere ağırlıklarının büyük kısmını katıyor. Anime dünyasının yarattığı en iyi karakterler arasında yer alıyor ve seri ona ne kadar bağımlı olduğunun tam olarak farkında. Canute ise farklı bir seyir zevki sunuyor. Titreyen çocuğun çok daha soğuk birine dönüşmesini izlemek, serinin en sessiz ve en tatmin edici dönüşümlerinden biri. Thorkell hikâyeye neşeli ve kas gücüyle dolu bir kaosla dalıyor. Bjorn’un sadakati ardında bir ölüler yığını bırakıyor. Thors artık yok, ama hatırası her yeni şiddet eyleminin üzerinde varlığını sürdürüyor ve bu adamlardan hiçbirinin cevaplayamadığı bir soru soruyor. Bu yan karakterler, Thorfinn’in içinde kilitli tuttuğu duyguyu ve insani karmaşıklığı sağlamak zorunda. Çok daha sonra, sonunda bu duygusal yükü kendisi üstlenmek zorunda kalıyor.

Animasyon, Sanat ve Ses

WIT Studio burada yeteneklerinin zirvesine yakın bir dönemdeydi ve bu, neredeyse her bölümde kendini gösteriyor. Elle çizilmiş dövüşler anlaşılır ve gerektiği kadar ağır. Bir baltanın gerçekten kütlesi varmış gibi hissediliyor, çöken bir kalkan duvarı elle tutulur bir panik yaratıyor ve şiddet tam anlamıyla Orta Çağ’a ait hissettiriyor. Daha zayıf aksiyon serilerinde sık görülen ağırlıksız ışık gösterisine hiç dönüşmüyor. Yuusuke Takeda’nın sanat yönetimi, karla kaplı kayalıklara ve uzun gemilere tabloyu andıran bir soğukluk katıyor. Yanan köyler süs gibi değil, korkutucu görünüyor ve dünya, insan yaşamına son derece düşman kalırken bir yandan da gerçekten içinde yaşanıyor hissi veriyor. Ses tasarımı bu fiziksel hissi destekliyor. Ayakların altındaki her çıtırtı ve her rüzgâr hamlesi, gördüklerine bedensel bir varlık katıyor. Rock ağırlıklı açılış şarkıları kasvetli havayı bozmadan adrenalin patlaması yaşatırken, sahne sessizlik gerektirdiğinde müzik geri çekilmeyi biliyor. Göze çarpan kusur CGI. Gemiler ve daha kalabalık sahneler bazen katı, plastik bir görünüm kazanarak bunun dışında güzel olan görüntülerin büyüsünü kısa süreliğine bozuyor. İngilizce dublaj da alışılmadık derecede iyi ve normalde altyazıyı tercih eden izleyiciler bile ona şans vermeyi düşünebilir. Bir bütün olarak bakıldığında Vinland Saga, işçilik açısından anime dünyasının en üst kademesinde sağlam bir yer tutuyor.

Şiddete Bakışı Neden Önemli?

Birçok aksiyon animesi şiddeti bir sorunun cevabı olarak sunar. Vinland Saga ise şiddeti sorunun kendisi olarak görür. Ahlaki omurgası, Thorfinn’in babasının başlarda dile getirdiği bir fikirden gelir: Gerçek bir savaşçının kılıca ihtiyacı yoktur ve hiç kimse gerçekten senin düşmanın değildir. Sonrasında yaşanan her şey, sanki bu inancı çürütmek için tasarlanmış bir dünyada onu sınar. Akınlar ve kölelik hayatın sıradan parçalarıdır. Krallar güç için entrikalar çevirirken din adamları katliamları kutsar. Seriyi farklı kılan, seyircinin öldürmekten rahatsızlık duymadan keyif almasına nadiren izin vermesidir. Bir ölüm bir anlığına zafer gibi görünebilir, ancak kamera bedelini görmezden gelmeyi imkânsız kılacak kadar uzun süre orada kalır. Hikâye, şan ve intikam üzerine kurulu erkeklik fantezilerini ve inancın silah olarak kullanılmasını inceliyor. Ayrıca intikamın insan ruhunda yarattığı yavaş çürümeyi gösteriyor. Vinland Saga, gürültülü shonen maceralarıyla bazı ortak malzemeler kullanıyor ve bu akrabalık, tercihlerini daha da belirginleştiriyor. Yukimura bu tanıdık malzemeleri seinen ciddiyetiyle ele alıyor. Dövüşte zafer kazanmak hiçbir zaman tek mesele değil. Hikâye, özellikle hayatta kalan karakterler yaptıklarıyla yaşamak zorunda kaldığında, daha zor bir soruya tekrar tekrar dönüyor: O dövüşün en başından bir değeri var mıydı?

Güçlü Yanları ve Tökezlediği Noktalar

Vinland Saga’nın muazzam güçlü yanları var: Özellikle Askeladd, özenli tarihî dokusu, yapım kalitesi ve çoğu aksiyon serisinin denemeye bile girişmediği tematik hedefleri. Yine de belirgin kusurları var ve bunları görmezden gelmek izleme deneyimi hakkında yanlış bir izlenim yaratır. Tempo gerçekten ağır ağır ilerliyor. İlk bölümler tekrar tekrar kasvetli akınlara dönüyor ve siyasi olay örgüsü tam hızına ulaşmadan önce epey sabır istiyor. Bazı izleyiciler için en büyük engel Thorfinn. Sezonun büyük kısmında pasif ve tek heceli cevaplarla konuşuyor, dışa vurduğu duyguların çoğunun yerini de çatık kaşları alıyor. Hemen sevilebilen bir ana karaktere ihtiyaç duyanlar onu takip etmekte zorlanabilir. Orta bölümlerdeki saray entrikaları da zaman zaman fazla geniş bir alana yayılıp ivme kaybediyor. En büyük çekince sezonun yapısıyla ilgili, çünkü bu sezonun tamamı açıkça bir önsöz. Asıl tezi ortaya çıkmaya başladığı anda duruyor. Sonuç olarak final, tamamlanmış bir çözümden çok açılmış bir kapı gibi hissettirebilir. Kolay bir arınma ya da derli toplu bir hikâye arayan izleyiciler burada ikisini de bulamayacak, neşeli bir kahraman da görmeyecek. Sezon, belirli türden bir sabrı ödüllendiriyor ve bütün bu acıların neye zemin hazırladığını göstermeden önce seyircisinden yaralı bir çocuğun ve çirkin bir dünyanın yanında kalmasını istiyor.

Sıkça Sorulan Sorular