Fate/Zero İncelemesi: Anime Trajedilerinde Çıtayı Belirleyen Kutsal Kâse Savaşı

Hikâye ve Konu

Kutsal Kâse'nin her dileği gerçekleştirdiği söylenir ve önceki üç savaş, onu ele geçirecek kadar acımasız bir galip çıkmadan sona ermiştir. Sahneye, zengin Einzbern ailesi tarafından tutulan ve Irisviel ile evlenerek onların soyuna bağlanan, Büyücü Katili lakaplı paralı asker Kiritsugu Emiya çıkar. Yedi büyücünün her biri, Hizmetkârı olarak efsanevi bir kahraman çağırır; ayakta kalan son ikili kazanır. Asıl mesele, Urobuchi'nin bu önermeyle yaptıklarıdır. Bu, gösterişli düellolara sahne olsun diye var olan bir turnuva değil. Zafer, fedakârlık ve hüküm sürme üzerine birbiriyle bağdaşmayan yedi felsefenin çatlayana dek baskı altında tutulduğu bir kazan. Anlatım sabırlı ve olgun; müzakereler, yanıltmacalar ve ahlaki restleşmeler, ansızın patlak veren şiddetle kesintiye uğruyor. Hikâye Fate/stay night'tan on yıl önce geçen bir ön hikâye olduğu için sonu zaten belli. Bu da her asil konuşmayı ve büyük planı, yavaş yavaş yaklaştığını hissedebildiğin bir dramatik ironiye dönüştürüyor.

Karakterler

Fate/Zero, bu kadar geniş bir kadroya rağmen karakterlerini şaşırtıcı derecede anlaşılır kılıyor. Kiritsugu, çoğunluğu kurtarmak için azınlığı feda etmeye hazır bir faydacı ve bu hesabı yaptığı için kendinden nefret ediyor. Kendi Hizmetkârı, Kral Arthur'un yeniden yorumlanmış hâli olan idealist Artoria Pendragon ise onunla aynı savaş alanını paylaşmaya bile zor katlanıyor. Karşılarında, kendisini hayatta hissettirecek herhangi bir şeyi aramak zorunda kalacak kadar içi boşalmış ve onu Kiritsugu'ya duyduğu saplantıda bulan rahip Kirei Kotomine duruyor. Yine de serinin ruhu Rider'a ait. Fatih kral Iskandar ile onu çağıran, kendine güvensiz genç büyücü Waver Velvet, geri kalanı keder üzerine kurulu bir hikâyenin en sıcak ve en komik karakter yolculuğunu paylaşıyor. Çevrelerinde Gilgamesh'in altın yaldızlı kibri, şövalye Diarmuid'in sonu baştan belli onuru ve Kariya Matou'nun çaresiz ıstırabı dönüp duruyor. Buradaki hemen herkes, dünya görüşü tamamen şekillenmiş bir yetişkin ve dram da bu dünya görüşlerinin birbirine sürtünmesini izlemekten doğuyor.

Animasyon ve Ses

Karşımızda, ufotable'ın herkesçe tanınan bir stüdyo hâline gelmeden önceki dönemi var ve sonradan ününü oluşturacak temel özellikler şimdiden yerli yerinde. Dövüşler yağmurla ıslanmış şehir manzaralarında ve ateşin aydınlattığı harabelerde yaşanıyor. Stüdyonun el çizimi karakterlerle dijital efektleri birleştiren kendine özgü tarzı, büyülere gerçek bir ağırlık ve ışıltı katıyor. Uzun metraj süresindeki açılış bölümü aslında bir kısa film gibi ve seri boyunca hiç düşmeyen bir atmosfer çıtası belirliyor. Yuki Kajiura'nın müzikleri büyük bir yükü omuzluyor; kederli koro yükselişleri, sakin bir strateji sahnesine bile opera havası veriyor ve trajedilerin yumruk gibi çarpmasını sağlıyor. Silah seslerinin patlamasından bir Hizmetkârın gücünün uğultusuna, ölümcül darbeden önceki sessizliğe kadar ses yönetimi titizlikle işlenmiş. Asıl önemlisi, öne çıkan sahneler çoğu zaman gösteriş yerine gerilimi seçiyor. En sürükleyici anlardan bazıları yalnızca iki rakibin konuşmasından ibaret, özenle seçilmiş her kelimenin altında şiddet tehdidi uğulduyor ve bu ustalık o durgunluğu elektrikle yüklüyor.

Temalar ve Yapımı Farklı Kılanlar

Hizmetkârları bir kenara bıraktığında Fate/Zero, idealler üzerine bir tartışma. Daha açık söylemek gerekirse, daha iyi bir dünyaya dair birbiriyle bağdaşmayan görüşler ölümüne savaşmaya zorlandığında ne olacağını sorguluyor. Kiritsugu mümkün olduğunca çok insanı kurtarmak istiyor ve bunu yapmak için ruhunu lanetlemeye hazır. Artoria, bir hükümdarın erdemi temsil etmesi gerektiğine inanıyor. Iskandar ise bir kralın, başkalarının kendi istekleriyle peşinden gideceği bir düş olması gerektiğini düşünen fatihi temsil ediyor. Kâse, hepsini çözeceği vaadiyle merkezde duruyor ve serinin en karanlık fikri şu: Her şeyi gerçekleştirecek kadar güçlü bir dilek, ona uzanan herkesi mahvedecek kadar yozlaşmış. Dileklerin gerçekleştiği bir fantezinin teselli edici mantığını alıp kırılana kadar zorlamak, Urobuchi'nin uzmanlık alanı. Yapımı serinin geri kalanından ayıran şey ise disiplin. Sonraki Fate yapımları gösterişe ve hayranlara göz kırpan göndermelere yaslanırken Fate/Zero, felsefenin süs değil olay örgüsünün kendisi olduğu, sıkı ve tematik açıdan bütünlüklü bir seinen trajedisi olarak kalıyor.

Güçlü ve Zayıf Yanları

Asıl yükseldiği yer tonuyla ilgili her şey: senaryo, tekinsizlik ve tek bir konuşmanın bir düellodan daha fazla gerilim taşıyabilmesi. Sırf Rider ile Waver'ın ilişkisi bile izlemeye değer ve Kajiura'nın müzikleri tüm yapımı yukarı taşıyor. Ama bu, her ruh hâline uygun bir seri değil. Kasvetli, bol konuşmalı ve kılıç dövüşleri için gelen izleyiciler açısından anlatının temposunu düşürebilecek uzun felsefi monologların keyfini çıkarıyor. Büyü sistemi açıklanmaktan çok biliniyor varsayılıyor, bu yüzden dünyaya tamamen yabancı olanlar kendilerini bir anda derin sularda bulabilir. Neşeli bir katil ve onun çağırdığı Hizmetkârı içeren bir yan hikâye gerçekten rahatsız edici ve bazı izleyicileri seriden uzaklaştıracaktır. Ayrıca bir ön hikâye olduğu için arınma hissini bilerek erteliyor; birkaç karakter yolculuğu ancak Fate/stay night: Unlimited Blade Works ile devam edersen karşılığını buluyor. Kendi içinde tamamlanan, açık ve mutlu bir sona ihtiyaç duyan herkes, trajedinin bir kusur değil, tercihin kendisi olduğunu baştan bilmeli.

Sıkça Sorulan Sorular