Tokyo Ghoul İncelemesi: Bir Döneme Damga Vuran Beden Korkusu Trajedisi
Yazar: Mika Tanabe · EditörBir kuşak izleyici için Tokyo Ghoul, daha karanlık, daha kanlı ve daha yetişkin animelere açılan kapıydı. Çıkış noktası, kalbi atan bir kâbus: Kendi hâlinde bir üniversite öğrencisi olan Ken Kaneki, felaketle sonuçlanan ilk randevusundan sağ çıkar ama uyandığında Tokyo'da gizlice avlanan et yiyici yaratıklardan biri olan yarı ghoula dönüşmüştür. Hâlâ sevdiği insanlarla artık benzediği canavarlar arasında sıkışan Kaneki, bedeni aksini dayatırken insanlığını nasıl koruyacağını öğrenmek zorundadır. Beden korkusuyla kimlik trajedisini birleştiren bu hikâyeye, anime dünyasının ürettiği en ikonik açılışlardan biri eşlik ediyor. Dürüst fikrim şu: İlk sezon gerçekten sürükleyici ve son derece etkili bir giriş, ama kendi uyarlaması ve hayranları ikiye bölen devamı, onu çıkış noktasının hak ettiği klasik olmaktan alıkoyuyor.
Kısa cevaplar
- Tokyo Ghoul neden izlemeye değer?
- Tokyo Ghoul, Kaneki'nin yarı ghoula dönüştükten sonra iyi kalmak için verdiği acı dolu mücadele ve onu saran hüzünlü atmosfer için izlemeye değer. Aldığı 7.7/10 puanın bir de çekincesi var: Uyarlama zengin malzemenin üzerinden aceleyle geçiyor ve yayın sansürü korkunun etkisini bir ölçüde azaltıyor.
- Tokyo Ghoul kimlere hitap ediyor?
- Trajik korku hikâyelerini, iç çatışma yaşayan canavarları ve kendi güçlerinden korkan başkahramanları sevenler burada sevecek çok şey bulacak. Beden korkusu ve insan eti yemek senin için katlanılmazsa ya da aceleye getirilmiş karakter gelişimi ve merak uyandıran bir son seni hayal kırıklığına uğratacaksa bu seriyi pas geç.
- Tokyo Ghoul'a nereden başlamalıyım?
- 2014 yapımı Tokyo Ghoul serisiyle başla: Kaneki'nin felaketle sonuçlanan randevusu ve yarı ghoul olarak yaşamaya alışmaya çalıştığı huzursuz edici süreç hikâyeyi başlatıyor. Başlangıç noktası bu seri. Onu 2015 yılında Tokyo Ghoul √A izliyor, ancak devam serisinin animeye özgü yönü izleyicileri ikiye böldü.
- İlk sezonu izlemek ne kadar sürer?
- Hikâye, Kaneki'nin dönüşümünü ve Anteiku'daki huzursuz konumunu hızlı bir tempoyla işliyor. Bazen o kadar hızlı ilerliyor ki karakterlerin daha fazla nefes almaya ihtiyacı oluyor. Tamamlanmış bu 2014 yapımı televizyon serisi 12 bölüm, ancak merak uyandıran sonu daha büyük hikâyeyi açık bırakıyor.
- Parasyte
Parasyte da genç bir adamın bedeninin yabancı bir şeye dönüşmesinde korku buluyor, ardından insanları korktukları yaratıklardan neyin ayırdığını sorguluyor. Hikâyenin merkezindeki ilişki, gizli bir ghoul topluluğuyla değil, bir parazitle kuruluyor.
- Chainsaw Man
Chainsaw Man, Tokyo Ghoul'la kanlı dönüşümleri ve insanlarla canavarların dünyaları arasında sıkışmış genç bir adama duyduğu empatiyi paylaşıyor. Denji'nin kaba mizahı ve dizginlenemeyen arzuları, seriye Kaneki'nin melankolik mücadelesinden daha çılgın bir enerji veriyor.
Hikâye ve Konu
Tokyo Ghoul, yalnızca insan eti yiyerek hayatta kalabilen avcıların, yani ghoulların, avlarının arasında göz önünde ama kimliklerini gizleyerek yaşadığı bir şehir hayal ediyor. Kaneki, çekici Rize ile çıktığı randevu felaketle sonuçlanana kadar kitaplara düşkün, sıradan bir öğrencidir. Geçirdiği acil ameliyattan sonra ne tam insan ne de tam ghouldur. Bir anda normal yemek yiyemez hâle gelir, kendisini dehşete düşüren tek şeyi arzular ve ait olabileceği hiçbir yer kalmaz. Sakin kafe Anteiku'yu işleten ghoullar onu yanlarına alır. Kaneki bir katile dönüşmeden hayatta kalmaya çalışırken, yeni türünü avlayan insan soruşturmacılardan oluşan CCG de giderek yaklaşmaktadır. Çıkış noktası derli toplu ve gerilimli, sezon da hızla ilerliyor. Kaneki'nin zorunlu dönüşümü, katıksız bir varoluş dehşetinin itici gücü oluyor. Bunun bedeli ise sıkıştırma: Çok daha uzun bir manga, tek ve yoğun bir cour'a sığdırılmış. Daha fazla nefes almayı hak eden kısımların üzerinden aceleyle geçildiğini hissediyorsun.
Karakterler
Karakter kadrosu, Tokyo Ghoul'un göze batmayan gücü. Kaneki tam da yumuşak huylu, korkmuş ve dünya onu sertleştirirken iyi kalmaya can atan biri olduğu için herkesin kendinden bir şey bulabileceği kusursuz bir başkahraman. O kararlılığın çatırdamasını izlemek de hikâyenin asıl meselesi. Huysuz ve hırçın Touka Kirishima, onu el bebek gül bebek büyütmeyi reddeden diğer başkarakter ve aralarındaki sürtüşme insani anlara canlılık katıyor. Dizi, çevrelerindeki karakterlerle dünyasını gerçekten zenginleştiriyor: Sadık en yakın arkadaş Hide, görkemli bir şekilde teatral gurme Shuu Tsukiyama, huzursuz edici soruşturmacı Juuzou Suzuya ve iyi kalpli kafe sahibi Yoshimura. En akıllıca hamle ise savaşın diğer tarafında. Ghoul avcıları Amon ve Mado, yüzü olmayan kötüler değil, kendilerine ait acıları ve inançları olan insanlar. Sezon, canavarla insan arasındaki çizginin bir bakış açısı meselesi olduğunu ısrarla hatırlatıyor. Kadro tek bir cour için kalabalık, bu yüzden birkaç karakter yüzeysel kalıyor. Ama önemli olanlar güçlü bir iz bırakıyor.
Animasyon ve Ses
Studio Pierrot, seriye korku atmosferine yakışan kasvetli, gölgelere boğulmuş bir görünüm veriyor. Yönetmen Shuuhei Morita da ghoulların savaşırken bedenlerinden fışkıran, dokunaca benzeyen avcı organları kaguneleri gerçek bir beden korkusu gösterisine dönüştürüyor. Animasyon iyi olduğunda hem tedirgin edici hem de hareketli. Sürekli hayal kırıklığı yaratan şey ise yayın sansürü: Yoğun karartma ve ters renk efektleri ekrandaki şiddetin büyük kısmını örtüyor. Bütün çekiciliği iliklerine kadar hissettirdiği dehşette yatan bir dizi için bu ciddi bir sorun. Öte yandan Tokyo Ghoul'u unutulmaz kılan şey sesleri. TK'nin açılış parçası "unravel", şimdiye kadar yapılmış en iyi anime açılışlarından biri. Çığlıklarla dolu, iç burkan bir balad olan parça, Kaneki'nin parçalanan zihnini herhangi bir diyalogdan daha iyi yansıtıyor ve tek başına sayısız kişiyi seriye çekti. Müzikler melankoli ve tehdide eşit ölçüde yaslanıyor. Dizinin en sarsıcı sahnelerindeki müzikler ise etkilerini daha da artıran bir ölçülülükle kullanılıyor.
Temalar ve Seriyi Farklı Kılanlar
Tokyo Ghoul'u daha sert görünmeye çalışan benzerlerinden ayıran şey, karanlığının havalı değil trajik olması. Ghoullar yüzü olmayan bir tehdit değil; seviyor, yas tutuyor, çocuk yetiştiriyor ve yaşamak için öldürmeye lanetliler. Onları avlayan insanlar da çoğu zaman aynı derecede acımasız. Canavarla insanın birbirini yansıttığı bu ayna, hikâyenin asıl konusu. Diziyi aidiyet, kimlik ve yalnızca var olmanın beraberinde getirdiği şiddet üzerine bir düşünceye dönüştürüyor. Aynı zamanda alışıldık güç fantezisini bilinçli biçimde tersine çeviriyor. Kaneki yeteneklerini kazanınca özgürleşmiyor; yeni gücü onu yalnızlaştıran ve eski benliğini silmekle tehdit eden bir lanet. Dönüşümü bir zafer gibi sunmayı reddetmesi, seriye duygusal ağırlığını ve etkisini kazandırdı. Bu yönüyle Parasyte ve daha sonra gelen Chainsaw Man gibi, tuhaf ve insan dışı olanı konu alan diğer trajedilerin yanında rahatlıkla yer buluyor. Korkuyu kendi başına bir gösteri olarak değil, yürek burkan bir trajedi olarak ele alıyor.
Güçlü Yanları ve Eksikleri
Güçlü yanları atmosferi, çıkış noktası, Kaneki'nin sürüklenişi ve duygusal yükün yarısını tek başına taşıyan, tüm zamanların en iyileri arasında bir açılış. İlk sezon, yarattığı ruh hâli ve sunduğu giriş açısından zor geçilir. Ama uzun süredir seriyi takip eden hayranların yeni gelenleri mangaya yönlendirmesinin nedeni de tam olarak eksikleri. Tempo, zengin kaynak eseri çok dar bir alana sıkıştırıyor; bu yüzden insanı sarsması gereken karakter anları ve dünyaya dair ayrıntılar göz açıp kapayıncaya kadar geçiyor. Yayın sansürü, dizinin temelindeki korkunun etkisini azaltıyor. En kötüsü de sezonun, gerçek karşılığını devamında bulan merak uyandırıcı bir noktada bitmesi. O devam yapımı Tokyo Ghoul Root A ise animeye özgü bir yöne saparak hayranları ikiye böldü ve birçok kişiye uyarlamanın hikâyenin izini kaybettirdiğini hissettirdi. Sonuçta ortaya, yaptığını gerçekten çok iyi yapan ama potansiyeli bizzat onu taşıyan uyarlamayla sınırlanan bir ilk sezon çıkıyor. Ekranda gördüklerimizle hikâyenin olabileceği şey arasındaki fark hayal kırıklığı yaratıyor.
Sonuç
Tokyo Ghoul, süresinin çok ötesinde işler başaran ilk sezonuyla 77 puanını hak ediyor. Çıkış noktası son derece güçlü, Kaneki'nin yavaş yavaş çözülüşü gerçekten etkileyici, insanileştirilmiş çatışma hikâyeye gerçek bir tematik ağırlık katıyor ve "unravel" animenin ürettiği en iyi açılışlardan biri. Karanlık, psikolojik korkuya giriş için anime dünyasının sunduğu en iyi seçeneklerden biri olmayı sürdürüyor. Yine de puan, gerçek sınırlamalarını da yansıtıyor: En iyi bölümlerini aceleye getiren sıkıştırılmış bir uyarlama, temel çekiciliğinin etkisini azaltan televizyon sansürü ve en büyük duygusal karşılıklarını birçok hayranın tartışmalı bulduğu bir devam yapımına bırakan bir hikâye. Bu sezonu atmosferi ve trajedisi için izle, manganın hikâyeyi daha kapsamlı anlattığını bilerek başla ve uyarlaması bundan sonra daha da sorunlu hâle gelen bir seriye kendini hazırla. Yine de karanlık animelere giriş kapısı olarak çok az yapım daha fazla insana yol açmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Evet, özellikle de karanlık ve psikolojik animelere sürükleyici, etkili bir giriş sunan ilk sezonu izlemeye değer. Yalnız şunu bilerek başla: Uyarlama, çok daha derin bir mangayı sıkıştırıyor. Bu yüzden birçok hayran animeyi bir giriş, mangayı ise hikâyenin esas versiyonu olarak görüyor.