Samurai Champloo İncelemesi: Lo-Fi Ritimler, Keskin Kılıçlar ve Çıkmaya Değer Bir Yolculuk

Yol ve Arayış

Dizi konuya vakit kaybetmeden giriyor. Fuu, cesareti sık sık sağduyusunun önüne geçen bir çayhane garsonu. İdama mahkûm edilmiş iki kılıç ustasını cellattan kurtardıktan sonra iyiliğinin karşılığını hemen istiyor: 'Ayçiçeği kokan samurayı' bulmasına yardım etmeliler. Mugen, güney adalarından gelmiş, ele avuca sığmaz bir serseri. Jin ise kendi geçmişinden kaçmaya çalışan, gözden düşmüş bir ronin. İkisinin de Fuu'nun isteğini yerine getirmeye niyeti yok. Yine de bir yazı tura ve gönülsüz bir ateşkes, üçünü aynı yola çıkarıyor. Arayış diziye bir yön veriyor ama bir sonraki durağına nadiren karar veriyor. Champloo, ayçiçeği kokan samuray meselesine ancak zamanının geldiğini düşündüğünde dönüyor. Bölümlerin çoğu yozlaşmış yöneticiler, rakip dojolar, kaçakçılar, Amerikalılara karşı bir beyzbol maçı veya bir grafiti yarışmasıyla dolu serüvenlere sapıyor. Bu sapmalar, seyirciyle asıl hikâye arasına çıkan engeller değil, yolculuğun kendisi. Olay örgüsü, çıkışları bol bir yol işlevi görüyor ve dizi neredeyse hepsine sapıyor. Bir sonraki işaretli durağa varmaktansa bu ekiple vakit geçirmenin daha anlamlı olacağına güveniyor. Hikâye sonunda ana gizeme döndüğünde bunun güçlü bir karşılığını da veriyor. Yine de oraya varmak sabır istiyor. Samurai Champloo, harita katlı kaldığında bile yolculuktan keyif alan izleyiciler için yapılmış.

Anlaşamaması Gereken Üç Yolcu

Her şey üç başrol arasındaki kimyaya bağlı. Watanabe onları birbirine zıt karakterler olarak kuruyor, sonra da aralarındaki sürtüşmenin işini yapmasına izin veriyor. Mugen, elinde kılıçla dolaşan bir kaos: Tekniğini breakdans ve sokak dövüşünden alan, esmer, dövmeli bir kavgacı. Saldırıları beklenmedik açılardan geliyor ve pervasız dönüşleri doğaçlama görünüyor çünkü çoğu zaman öyle. Kaba ve bencil ama öngörülemezliği gözünü ondan ayırmanı zorlaştırıyor. Ayrıca başkalarının belirlediği takvime göre olgunlaşmayı da reddediyor. Jin, Mugen'in tam tersi. Gözlüklü ronin, klasik ekolden geliyor. Sessiz ve ilkeli; dinginliği bir anda ölümcül bir hâl alabiliyor. İkisi de karşısındakinde öldürmeye değer bir rakip görüyor. Bu dövüşü tekrar tekrar ertelemeleri, dizinin hem en komik sahnelerinden hem de en yoğun gerilim anlarından bazılarını yaratıyor. Fuu ikisinin arasında duruyor ve dizi onun bildik 'kurtarılmayı bekleyen kız' rolünün düşündürdüğünden daha zeki olduğunu biliyor. İnatçı iradesi, iki yalnız adamı aynı amaç etrafında tutuyor. Arayışı da onların amaçsız yolculuğuna bir omurga kazandırıyor. Üçünden hiçbiri bütün duygularını açıklamıyor ya da geçmişini derli toplu anlatmıyor. Geçmişlerine dair bilgiler küçük, ölçülü parçalar hâlinde geliyor. İrkilmek bir konuşma kadar şey anlatabiliyor, kalkmış bir kaş da çoğu zaman gerisini tamamlıyor. Sonunda bu üçünü yeni bir belaya kadar takip etmek, dünyanın en kolay kararı gibi geliyor.

Her Kurguyu Şekillendiren Müzikler

Samurai Champloo'yu efsaneye dönüştüren şey sesi. Artık aramızda olmayan Nujabes, Fat Jon, Tsutchie ve Force of Nature ile birlikte diziye sıcak, çıtırtılı lo-fi hip-hop müzikleri besteledi. Tozlu boom-bap döngüleri ve caz örnekleri feodal dönemle yan yana gelirken pikap cızırtıları aksiyonun arasına giriyor. Nujabes'in dizi için yaptığı müzik, başlı başına bir estetiğin yerleşmesine yardımcı oldu. Bu müzik seçimlerinden daha sonraki 'ders çalışmalık lo-fi ritimler' dönemine doğrudan bir çizgi uzanıyor. Açılış şarkısı 'Battlecry' hâlâ bir manifesto gücüyle çarpıyor. Müzik görüntülerin arkasında sessizce durmuyor. Geçişler plak cızırtıları gibi vuruyor ve sahnelerin nasıl kurgulanacağını ritim belirliyor. Manglobe'un animasyonu da aynı ritmi izliyor. Kılıç dövüşleri akıcı ve anlatım gücü yüksek, her sağlam darbenin bir ağırlığı var. Komedide zamanlama daha rahat tutulurken kirli renk paleti dünyayı sergilenmek için parlatılmış değil, içinde yaşanmış gösteriyor. Yapım kusursuz değil. Ortalardaki birkaç bölümde daha katı hareketler ve tekrar kullanılan planlar, bütçenin daraldığını belli ediyor. En iyi düellolar bu düşüşleri telafi ediyor. Birkaçının storyboard'unu ileride sektörün öne çıkan isimleri olacak sanatçılar hazırlamış ve bu sahneler hâlâ müthiş bir hareket enerjisi taşıyor. Görüntü ve ses aynı ritmi öyle sıkı takip ediyor ki diziyi sessiz izlemek kişiliğinin yarısını ortadan kaldırıyor.

Tarihi Harmanlama Fikri Neden İşliyor?

Samurai Champloo'nun en cesur tercihi, bilinçli anakronizmi. 'Champuru', Okinawa dilinde yemek artıklarının birlikte kavrulduğu bir yemek anlamına geliyor; dönemleri ve tarzları keyifle karıştıran bir dizi için uygun bir isim. Tokugawa dönemi Japonya'sını modern bir hip-hop merceğinden görüyoruz. Beatbox yapan keşişler ve duvarlara imzasını atan grafiti sanatçıları, DJ scratch'i gibi kurgulanmış geçişlerle aynı ekranda yer alabiliyor; yine de bu icatların altında gerçek tarihsel doku görünür kalıyor. Bu çarpışma hem komik hem de stil sahibi ama aynı zamanda söyleyecek somut bir sözü var. Watanabe, feodal Japonya'yı toplum dışına itilmiş insanların, doğaçlamanın ve eski eserlerden örnekler alarak yeni bir şey yaratma pratiğinin şekillendirdiği bir müzik kültüründen süzüyor. Bu yaklaşım, ötekileştirilmiş insanlar arasında şekillenmiş iki kültür arasında sessiz bir bağ kuruyor. Bütün o havalı tavrın altında, toplumlarında güvenli bir yerleri olmayan serserilerin hikâyesi yatıyor. Mugen, insan yerine konmayan bir adalı. Jin efendisiz bir samuray, Fuu ise öksüz bir kız. Üçü de katı bir toplumsal düzenin kısıtlamalarından kaçmaya çalışıyor. Dizi ayrıca inancını gizleyen Hristiyanlara yönelik zulüm, şogunluğun paranoyası ve Ainu ile Ryukyu halklarının kaderi gibi tarihin zor konularına da değiniyor. Bölümleri birer derse çevirmeden bu konulara yer açıyor. Etkilendiği şeyleri yüksek sesle sergileyen pek çok anime var. Çok azı bunları bu kadar özgürce birleştirip altında kişisel bir fikir bulabiliyor. Dönemle oynamak eğlencenin bir parçası ama bu karakterlerin taşıdığı acı samimi. Champloo'yu onun yüzeyini kopyalayan pek çok diziden ayıran da bu gerilim.

Gevşek Yapı Nerede İşe Yarıyor, Nerede Tökezliyor?

Bölümlük yapı, Samurai Champloo'nun hem en büyük avantajı hem de en belirgin zayıflığı. Bir bölüm tuttuğunda, bu özgürlük onun şaşırtıcı zirvelere ulaşmasını sağlıyor. İki bölümlük final ve Ainu bölümü, birkaç mükemmel bağımsız hikâyeyle birlikte dizinin en güçlü işleri arasında. Bu anlarda dizi, etki yaratmak için zorlanmadan stilini sahici duygularla ve keskin bir aksiyonla birleştiriyor. Seçki yapısı, kalitenin haftadan haftaya değişmesine de izin veriyor. Özellikle zombili bir macera ve mantarların etkisiyle yaşanan bir talihsizlik olmak üzere bazı sapmalar dolgu bölümü gibi hissettiriyor. Her zaman tutmayan şakalar uğruna ilerleyişi durduruyorlar. Ayçiçeği kokan samurayın gizemi, dizinin büyük bölümünde bilinçli olarak hafif tutuluyor. Öyle uzun süre ortadan kaybolabiliyor ki ilk kez izleyen biri, varılmak istenen hedefin bu olduğunu unutabilir. Karakter gelişimi de düzenli bir yükseliş izlemek yerine aralıklı sıçramalarla ilerliyor; bu da devam eden hikâyeden düzenli karşılık bekleyenlerin sabrını sınayacaktır. Daha zayıf bölümleri bile izlemek kolay çünkü müzikler onları taşıyor ve üçlünün kimyası nadiren hayal kırıklığı yaratıyor. Dizi küçük porsiyonlar hâlinde de daha iyi işliyor. Bir seferde birkaç bölüm izlemek her durağa sindirilmesi için alan tanırken hızlı bir maraton, cılız ana hikâyeyi ve dengesiz kısımları daha görünür kılabiliyor. Devamlı bir destan olarak yaklaşıldığında görünürdeki hedefine ulaşamıyor. Kendine özgü bir hip-hop ritmi taşıyan, ruhu olan bir yol hikâyesi olarak bakıldığında ise kusurları geri planda kalıyor. Dizinin nasıl bir deneyim sunduğunu bilmek gerçekten fark yaratıyor.

Sıkça Sorulan Sorular