Made in Abyss İncelemesi: Anime Dünyasının En Güzel Kâbusu

Hikâye ve Dönüşü Olmayan Yolculuk

Abyss, yeryüzünde açılmış devasa bir çukur, dünyanın haritası çıkarılmamış son yeri ve görünüşte dipsiz bir gizem kaynağı. Katmanlarında, yüzeydeki hayvanlara hiç benzemeyen tuhaf yaratıklar dolaşıyor. Ayrıca kayıp bir medeniyetten kalma, günümüz insanlarının yeniden üretme umudu bile olmayan kalıntılar barındırıyor. Kâşifler bu hazineleri çıkarmak için halatla aşağı iniyor. Onlara Cave Raider deniyor ve en iyileri White Whistle rütbesini alarak neredeyse efsanevi figürlere dönüşüyor. Riko, çukurun kenarındaki kasabada büyümüş bir yetim. Yıllar önce derinliklerde kaybolan ünlü bir White Whistle olan annesinin izinden gitmeyi hayal ediyor. Alt katmanlardan gelen, çocuk görünümündeki bir robotu kurtarıp ona Reg adını vermesiyle planları gerçeğe dönüşüyor. Ardından çok aşağılardan açık bir talimat içeren bir mesaj geliyor: Geri dönmeyi beklemeden aşağı in. Bu davete korkunç ağırlığını veren şey Abyss’in Laneti. Yukarı tırmanmaya çalışan herkes giderek artan bir acıya ve daha beter sonuçlara maruz kalıyor; bu da aşağı inilen her metrenin geri dönülmez olabileceği anlamına geliyor. Böylece neşeli bir macera, dönüşü olmayan bir inişe dönüşüyor. Seri, daha sakin anlarında bile inişin giderek ağırlaşan bedelini göz önünde tutuyor ve bu baskı Riko ile Reg’in attığı her adımın anlamını değiştiriyor.

Riko, Reg ve Aşağıdakiler

Hikâyeyi sürükleyen, Riko’nun doymak bilmez keşif arzusu. Pervasız ve sonsuz bir meraka sahip, ama kocaman gözlerinin düşündürdüğünden çok daha dayanıklı. Abyss’i görme isteği öylesine güçlü ki zamanla kendi başına rahatsız edici bir hâl alıyor. Dengeyi Reg sağlıyor. Kaygılı ve son derece sadık biri; kendisinin de anlamadığı gizemli yetenekleri var. Bunlardan biri, topçu ateşi etkisindeki uzayan kol silahı. İnişin ilk kısmını ikilinin bağı taşıyor. Aralarındaki sıcaklık, kendi kurdukları küçük bir aileyi andırıyor; bu yüzden sonradan gelen acıların paramparça edebileceği insani bir bağ var. Yan karakterlerse tehlikeyi ciddi ölçüde artırıyor. Kımıldamaz Ozen, korkutucu bir güce sahip bir White Whistle. Çocukları zorlu bir sınavdan geçiriyor ve ilk bakışta zalimlik gibi görünen şeyin altında yavaş yavaş bir tür merhamet beliriyor. Nanachi daha sonra çıkageliyor ve anında bütün ilgiyi üzerine topluyor. Hayattan bezmiş bu tüylü yaratık, serinin en hüzünlü geçmişini taşıyor; Mitty’yi ilgilendiren trajedi ise Made in Abyss’in geriye kalan tüm yumuşaklığını terk ettiği noktayı belirliyor. Bondrewd, anime dünyasının en rahatsız edici karşıtlarından biri olarak hikâyenin üzerinde gölge gibi duruyor. Sakin, yumuşak sesi, onunla bağlantılı vahşetlere katlanmayı daha da zorlaştırıyor. Merkezde çok fazla karakter yok, ama hiçbiri gözden çıkarılabilir ya da kolay unutulabilir hissettirmiyor. Seri her birini önemsememizi sağlıyor, sonra da nelere katlanacaklarına karar verirken hiç merhamet göstermiyor.

Tablo Gibi Bir Dünya ve Kevin Penkin’in Müziği

Made in Abyss’in sunumuna diyecek yok. Kinema Citrus, Abyss’i sanki canlı bir tabloymuş gibi resmediyor. Ormanları ışıldıyor, uçurumları fiziksel olarak imkânsız görünüyor ve ışık, ayrı ekosistemler gibi görünen ve hissettiren katmanların arasından süzülüyor. Arka plan çizimleri bir masal kitabının yumuşak renklerini kullanırken çevreye baş döndürecek bir ölçek kazandırıyor. Hikâye anlatımının büyük bir kısmını da bu çizimler üstleniyor. Şiddetinin bu kadar can yakması için buranın gerçekten davetkâr olması gerekiyor ve çizimler bu daveti inandırıcı kılıyor. Oranları chibi tarzına yakın, yumuşak karakter tasarımları beden korkusuyla bilinçli olarak karşı karşıya getiriliyor. Yönetim bu çarpışmanın ne kadar rahatsız edici olabileceğinin farkında ve onu ustalıkla kullanıyor. Kevin Penkin’in bestelediği müzikler de seriyi izlemek için aynı derecede güçlü bir neden. Orkestral ve başka bir dünyadan gelmiş gibi duyulan müzik, Abyss’in uçsuz bucaksız alanı için yapılmış. İnişin yarattığı hayranlıkla yükseliyor, derinlikler dişlerini gösterir göstermez dehşetle huzursuz edici bir hâl alıyor. Sözsüz vokalleri merkezine alan parçalar, yolculuğa kutsal ve efsanevi bir hava katıyor; sanki Riko ile Reg ait olmadıkları kutsal bir yere girmiş gibi. Çizimler ve müzikler bir araya gelerek mekânı alışılmadık ölçüde gerçek hissettiriyor. Çok az anime dünyası bu kadar sürükleyici ya da bu kadar ezici. Seriyi izlerken bir mekânı seyretmekten çok, ölçeği her yönden üzerine çökerken içine indiriliyormuşsun gibi hissedebiliyorsun.

Güzellik ve Korku Neden Bir Arada

Made in Abyss gücünün büyük kısmını görünüşüyle yaptıkları arasındaki mesafeden alıyor. Çizimler şefkatli, her yaşa uygun bir macera vaat ediyor gibi. Ardından gelenler arasında parçalanan bedenler, mide bulandırıcı dönüşümler ve gerçek bir ıstırap yaşayan çocuklar var. Bu uyumsuzluk boş bir kışkırtmadan ibaret değil. Serinin temel fikrini ifade ediyor: Hayranlık duygusu, insanları kendi yıkımlarına sürükleyecek kadar baştan çıkarıcı olabilir. Abyss’i büyülü kılan merak, kâşifleri ölüme gönderen şeyle aynı. Bu dünya, içindeki insanlara tamamen kayıtsız kalırken bir yandan da muhteşem olabilir ve hikâye izleyici rahat etsin diye bu özellikleri birbirinden ayırmayı reddediyor. Made in Abyss, ilk izlenimini benzerlerinin çoğundan farklı yönetse de karanlık fantezi geleneğine ait. Diğer hikâyeler kasvetli niyetlerini çoğu zaman hemen belli eder. Bu seri ise inişe başlamadan önce izleyicinin gardını indiriyor. Korkunun altında fedakârlık, saplantı ve bir hayalin peşinden koşan kişiden neler talep edebileceğine dair dinmeyen bir hüzün yatıyor. Riko annesine ulaşmak istiyor, ama bu arzu devam etmek için çekilmesi gereken acıdan ayrılamıyor. Yapımın kimliği, bu çelişkiye bağlılığından doğuyor. Bilinçli olarak hem anime dünyasının en güzel deneyimlerinden biri hem de en sarsıcılarından biri; iki tarafın da diğerini geçersiz kılmasına izin vermiyor.

Nerelerde Parlıyor, İzleyicileri Nerede Kaybedebilir

Serinin güçlü yanları muazzam. Dünya inşası eşsiz, Kevin Penkin kariyerine damga vuran bir müzik sunuyor ve her katmanın mekân hissi o kadar güçlü ki nemini neredeyse hissedebiliyorsun. Anlatım temposu, kendinden emin duruşunu kaybetmeden acele etmiyor. Hikâye nihayet hazırladığı şeylerin karşılığını verdiğinde sonuçlar yıkıcı oluyor ve işçilik baştan sona aynı seviyeyi koruyor. Engeller de bir o kadar gerçek, dolayısıyla seriyi tavsiye ederken bunları hesaba katmak gerekiyor. Beden korkusu aşırı ve uzun sürüyor. Kamera yaraların ve dönüşümlerin üzerinde rahatlık sınırının çok ötesine kadar kalıyor ve yapımın en kötü şöhretli kısmını izlemek gerçekten zor. Genç oyuncu kadrosuyla ilgili tekrar eden ve geniş çapta tartışılan bir sorun da var. Seri, birçok izleyicinin gereksiz bulduğu çıplaklık ve başka rahatsız edici sahneler içeriyor. Bu nedenle izlemeyi bırakmak tamamen haklı bir tercih. Bu anlar zararsız bir kışkırtıcılık diye geçiştirilemez ve bazıları için seriyi sürdürmeyi imkânsız hâle getirebilir. Bu kısım ayrıca yalnızca ilk inişi kapsıyor ve yolculuğun tamamlanmasına daha çok varken sona eriyor. Dolayısıyla Made in Abyss, ciddi bir uyarıyla birlikte gelen yüce bir başarı. En iyi yanları ender rastlanır nitelikte, ama onlara ulaşmak, izleyicilerin başlamadan önce bilmesi gereken içerikleri kabullenmeyi gerektiriyor.

Sıkça Sorulan Sorular