Haikyu!! İncelemesi: Spor Animelerinin Altın Standardı

Hikâye ve Konu

Shouyou Hinata, kendisinden iki kat uzun oyuncular karşısında üstünlük kuran, kısa boylu ve “Küçük Dev” lakaplı bir ası izledikten sonra voleybola âşık olur. Kısa boylu ama yılmak bilmeyen Hinata, zar zor ayakta duran ortaokul kulübünü bir turnuvaya sürükler, ancak orada Tobio Kageyama karşısında anında ezilir. Kageyama, bir zamanlar kendi takım arkadaşlarının bile terk ettiği kadar baskıcı bir pasör, sahalarda “Sahanın Kralı” diye anılan bir dahidir. Hinata onu geçmeye yemin eder, sonra Karasuno Lisesi’nin spor salonuna girdiğinde peşindeki o dahiyi filenin kendi tarafında bulur. Hikâyenin çıkış noktasındaki parlaklık, bu husumeti ne kadar hızlı bir deneye dönüştürmesinde yatıyor: Hinata’nın akıl almaz atletizmi, onu yönlendirecek kadar isabetli bir pasör olmadan işe yaramıyor; Kageyama’nın buyurgan mükemmelliği de ona körü körüne güvenecek kadar gözü kara bir ortak olmadan bir değer taşımıyor. Birlikte yarattıkları silah, Hinata’nın gözleri kapalı vurduğu hızlı hücum, Karasuno’nun ulusal düzeyde yeniden söz sahibi olması için beklenmedik bir yol açıyor. Dizi bu omurganın etrafına art arda maçlar diziyor; her biri, bu derme çatma karga takımının dönüşebileceği şeye dair beklentileri biraz daha yükseltiyor.

Karakterler

Hinata hikâyenin atan kalbi: hareket dolu saf bir neşe, boyunun çok kısa olduğunun söylenmesi dışında hiçbir şeyden korkmuyor ve onu desteklememek imkânsız. Kageyama ise onun tam zıddı: olağanüstü yetenekli, kaba saba ve sosyal açıdan öyle beceriksiz ki eski takım arkadaşları bir zamanlar onu takip etmek yerine ona başkaldırmış. Bu ikilinin birbirini gelişmeye zorlamasını izlemek, dizinin en büyük keyfi. Ama Haikyu!! asıl gücünü çevrelerindeki karakter kadrosuyla gösteriyor. Karasuno, bir kahraman ve yardımcılarından ibaret değil; soyunma odası, her biri bütün yönleriyle işlenmiş insanlarla dolu. Sugawara, Kageyama’nın ilk altıdaki yerini tehdit ettiği, bu yerinden edilmeyi yürek burkan bir olgunlukla karşılayan nazik ve deneyimli pasör. Tsukishima ise fazla önemsemekten kaynaklanan bir yarayı zırhının altına saklayan, kendini beğenmiş ve uzun boylu bir blokçu. Kaptan takıma dayanak oluyor, ufak tefek libero savunmayı bir din gibi görüyor ve uzun saçlı as, kolayca sarsılan özgüveniyle boğuşuyor. Rakiplerin bile gerçek bir iç dünyası var: Aoba Johsai’den Oikawa, türün belki de en iyi yazılmış rakibi olan yakışıklı ve takıntılı bir pasör; Nekoma’nın ağırkanlı Kenma’sı ise stratejiyi sanata dönüştürüyor. Burada kimse bir maskot ya da canavar değil, işte tam da bu yüzden her sayının birine bir bedeli oluyor.

Animasyon ve Ses

Haikyu!! büyüklük iddiasını asıl burada ortaya koyuyor. Production I.G, voleybolu bir aksiyon gişe filmi sahneliyormuş gibi canlandırıyor. Ralliler sert, ritmik kesmelerle giderek kızışıyor; kamera topu karşılayan bir oyuncuyla zemine dalıyor, ardından hızla yükselip bir smaçın en tepe noktasında asılı kalıyor. Dizinin alametifarikası olan, topa değen tek bir parmak ucunun etrafında zamanın ağırlaşması, sporun sertliğini hiç azaltmadan saliselik bir durumu okumayı anlaşılır kılıyor. Bedenler gerçek bir ağırlık ve yorgunluk hissiyle hareket ediyor; dalarak yapılan bir kurtarışın yakıcılığını ve blokla durdurulan bir smaçın geri tepmesini hissediyorsun. Maç yönetimi, momentumu hikâyenin bir parçası olarak kavrıyor ve kazanılan tek bir sayının bütün bir setin duygusal ağırlığını değiştirmesine izin veriyor. Sesler de en az bunun kadar iş görüyor: ayakkabıların parke zemindeki gıcırtısı, başarılı bir hücumun tok şaplaması, dolu bir spor salonunun derin yankısı. Yuuki Hayashi’nin bakır üflemelilerin ağırlıkta olduğu müzikleri tam zamanında patlayarak antrenmanları marşlara, maç sayılarını operaya dönüştürüyor. Çok az spor dizisi şimdiye dek bu kadar canlı göründü veya duyuldu.

Temalar ve Onu Farklı Kılanlar

Fileyi aradan çıkarınca Haikyu!!, bir konuda iyi olmanın bedeline dair bir incelemeye dönüşüyor. Asıl konusu kazanmak değil; yeteneğin durakladığı, çabanın gözle görülür karşılığını vermeyi bıraktığı ve devam edecek kadar o işi sevip sevmediğine karar vermen gereken o yıpratıcı ara dönem, yani gelişimin duraksaması. Bir shonen spor hikâyesinde neredeyse eşine rastlanmayacak şekilde, tek başına dahi fantezisini reddediyor. Hinata’nın yetenekleri tek başına anlamsız; dizinin bütün tezi, bir takımın birbirini tamamlayan zayıflıklardan oluşan bir makine olduğu ve büyüklüğün ya ortak bir başarı olduğu ya da hiç var olmadığı. Yenilgilerin bu kadar ağır gelmesinin nedeni de bu. Dizi her rakibe eksiksiz bir iç dünya tanıyor, dolayısıyla bir yenilgi asla sadece skordan ibaret değil: birinin hayalinin sona ermesi, birinin son lise maçı, birinin sınırlarının birdenbire görünür olması demek. Melodramdan da uzak duruyor: sihirli güçlenmeler, seçilmiş kişiler yok; sadece tekrarlarla kazanılan, adım adım ve inandırıcı bir gelişim var. Onu farklı kılan, bu disiplin ve yeterli özenle anlatılan sıradan çabanın herhangi bir süper güçten daha heyecan verici olduğuna duyduğu inanç.

Güçlü ve Zayıf Yanlar

Güçlü yanları neredeyse mahcup edecek kadar çok: türün en iyi rekabeti, en inandırıcı takımı, bir file sporunu savaş gibi hissettiren maç yönetimi ve bir voleybol topu için seni ağlatma becerisi. Ama kapsamlı bir inceleme kusurları da ortaya koymalı ve bunlar gerçek kusurlar. Bu bir ilk sezon, yani temel atıyor; elindeki araçları tanıtıp anlamlı bir hikâye bölümünü başarıyla tamamlıyor, sonra serinin duygusal açıdan en yüksek noktalarına ulaşmadan çok önce duruyor. Kendi içinde tamamlanan bir hikâye bekleyen yeni izleyiciler, uzun bir tırmanışa başladıklarını bilmeli. Formül, muhteşem derecede etkili olsa da hâlâ bir formül: kazanma şansı az görülen bir takım, giderek zorlaşan bir turnuva basamağı ve her hikâye bölümünde insan yönü gösterilecek ve yenilecek yeni bir rakip. Olayların nereye varacağını hissedebiliyorsun. Cazibesinin bir parçası olan durmak bilmez iyimserlik, daha karanlık dramları seven izleyiciler için duygusallığa kaçabilir. Ayrıca kadronun büyüklüğü, ileride hayranların favorisi olacak bazı karakterlerin bu erken aşamada ancak yüzeysel biçimde çizilmesi anlamına geliyor. Bunların hiçbiri başarısını gölgelemiyor, ama kusursuz bir dizi, gerçek anlamda patlama yapmadan önce senden birkaç devam yapımına bağlanmanı istemezdi.

Sıkça Sorulan Sorular