Fruits Basket İncelemesi: Shoujo'nun En Şefkatli Başyapıtı

Hikâye ve Zodyak Laneti

Tohru Honda, kendi hayatında pek az umut ışığı olsa bile olayların iyi yanını bulmakta olağanüstü başarılı. Annesini kaybettikten sonra sessizce ormandaki bir çadıra yerleşiyor. Arazinin, gözlerden uzak yaşayan Soma ailesine ait olduğu ortaya çıkıyor. Romancı Shigure onun durumunu öğreniyor ve kısa süre sonra Tohru'yu kendisiyle genç akrabaları Yuki ve Kyo'nun yaşadığı eve alıyor. Tohru da başını sokacak bir yer karşılığında ev işlerini üstlenmeyi kabul ediyor. Ardından ev halkının yabancılarla arasına neden mesafe koyduğunu öğreniyor. Soma ailesinin üyeleri, karşı cinsten biri onlara sarıldığında veya bedenleri güçten düştüğünde Çin zodyağındaki hayvanlara dönüşüyor. Yuki sıçan ve okulun dokunulmaz prensi. Kyo ise zodyağın dışında bırakılmış, dışlanan kedi. Daha sıradan bir seri bu fikirden birkaç espri çıkarıp orada durabilirdi. Fruits Basket ise onu, Soma ailesini her seferinde yaralı bir birey üzerinden tanıtmak için kullanıyor. Her hayvan formunun ardında, doğrudan ya da dolaylı biçimde sevilemeyeceği öğretilmiş biri var. Dönüşümler, özellikle sıradan bir sosyal karşılaşmayı altüst ettiklerinde komik olmaya devam ediyor, ama her esprinin ardında bir yara var. Ailenin reisi Akito'nun gölgesi, Tohru'nun kurduğu her yeni bağın üzerine düşüyor. Akito'nun kontrolü Soma ailesinin hayatını şekillendirmiş ve bu etkinin ürpertisi, güvenli görünen anlarda bile onlara ulaşıyor. Hikâyenin çıkış noktası sevimli bir sır olarak başlıyor ve bu aileyi bir arada tutan korku düzenini yavaş yavaş açığa çıkarıyor.

Karakter Tipleri Değil, İnsanlar

Tohru kolayca yorucu bir karaktere dönüşebilirdi. Aralıksız iyilik, bir kadın kahramanı çoğu zaman pasif ve herkesin üzerine bastığı birine çevirir, ama senaryo onun gülümsemesinin altındaki zorlanmayı tekrar tekrar yakalıyor. Küçük bir irkilme, neşeli tavrının genellikle gizlediği şeyleri açığa çıkarabiliyor. Zamanla iyimserliği, basit bir masumiyetten çok yasın üzerine giyilmiş bir zırh gibi görünüyor. Çevresindeki insanlar da aynı dürüstlükle işlenmiş. Yuki soğukkanlı görünüyor ve okuldaki neredeyse herkesin hayranlığını kazanıyor, ama içten içe beklentilerinin altında boğuluyor. Kyo ise bir ömür boyunca gördüğü reddi öfkeye dönüştürüyor ve çıkardığı gürültünün, bir yere ait olmayı ne kadar çok istediğini gizlemesini umuyor. Tartışmaları gerçekten komik, ardından acı verici olabiliyor, bazen de aynı sahnede iki duygu bir arada yaşanıyor. Yan karakterler seriye derinliğinin büyük bölümünü kazandırıyor. Momiji, çoğu hikâyenin bir çocuğa asla yaşatmayacağı bir kalp kırıklığına rağmen gülümsemeye devam ediyor. Konuşmayan küçük Kisa, zorbalığın izlerini taşıyor. Tohru'yu canla başla koruyan arkadaşları Arisa ve Saki ise ona zarar veren herhangi birinin haddini bildirmekten mutluluk duyar. Seri, insanların acılarını gizleme biçimlerindeki ayrıntılara dikkat ettiği için ekranda az görünen Soma üyeleri bile güçlü bir duygusal iz bırakabiliyor. Bu karmaşıklık, onların travma hakkında derli toplu birer derse dönüşmesini engelliyor. Japon seslendirme kadrosu bu geçişleri ölçülü biçimde ele alıyor. Caitlin Glass'ın yönettiği Funimation İngilizce dublajı da aynı düzeye ulaşıyor, üstelik mahcup duraksamaları veya sesteki ani kırılmaları törpülemiyor. Kimse Tohru'nun yolculuğundaki bir role indirgenmiyor. Herkesin, onunla tanışmadan önce de var olan ve sırf Tohru onları önemsiyor diye yok olmayacak bir yükü var.

Görsellerde ve Müzikte Yumuşak Bir Dokunuş

TMS Entertainment dünyayı sıfırdan yeniden kurarken serinin görsel temelini sıcaklık üzerine kurmuş. Pastel gökyüzü ve suluboyayı andıran yumuşak arka planlar Soma evine davetkâr bir hava katarken, karakter tasarımlarındaki büyük, cam gibi gözler duygulardaki her titreşimi gösteriyor. Bu bir teknik gösteri değil. Animasyon genellikle sade kalıyor ve düz görünebiliyor; gergin bir sahnenin nefes alması gerektiğinde komedi sık sık chibi deformasyonuna başvuruyor. Bu tercihler, küçük tepkilere dayanan bir anlatıya yakışıyor. Yönetmenlik, duyguları sürekli hareketle canlandırmaya çalışmak yerine sessizliğin üzerinde duruyor ya da titreyen bir yüze yaklaşıyor. Bu özgüven çoğu zaman karşılığını veriyor. Bir karakterin cevap vermeden önce duraksaması, ardından gelen söz kadar şey anlatabiliyor. Çoğunlukla piyano ve yaylılardan oluşan müzikler de benzer bir yumuşaklık taşıyor. Müzik, sahne o yükselişi hak ettiğinde güçleniyor; böylece hüzünlü anlar zorlama hissettirmiyor. Beverly'nin açılış şarkısı 'Again', tüm zamanların en iyilerinden. Hüzünlü nakaratı, daha kimse konuşmadan serinin duygusal tonunu belirliyor. Seslendirme performansları, hangi dilde olursa olsun yapımı büyük ölçüde sırtlıyor. Özenli yorum sayesinde küçük, sıradan sözler gerçek bir acı kazanıyor ve oyuncular, ölçülü kalmanın ne zaman hıçkıra hıçkıra ağlamaktan daha etkili olduğunu biliyor. Sonuç, hafife kaçmadan samimi hissettiriyor. Bu, kaynaklarını tam olarak nereye ayıracağını bilen küçük ölçekli bir yapım; bu yüzden bütçesinin ötesinde bir etki ve ses dünyası yaratıyor. Burada bir ifadede biraz daha uzun kalmak ve doğru müzik cümlesi, çoğu zaman daha hareketli bir yapımın büyük bir gösteriyle başarabileceğinden fazlasını yapıyor.

Devralınan Acı ve İyileşme Çabası

Zodyak fikrini çıkarınca Fruits Basket, kuşaktan kuşağa aktarılan acıyı ve ondan iyileşmek için gereken çabayı yakından inceliyor. Hikâyedeki neredeyse herkes bir ebeveyni tarafından hayal kırıklığına uğratılmış. Lanet bu hasara fiziksel bir biçim veriyor: kan yoluyla aktarılıyor, onu taşıyanları diğer insanlardan ayırıyor ve onlara yakınlığın tehlikeli olduğunu öğretiyor. Ayrıca yalnızlıklarını hak ettiklerine inanmalarına yol açıyor. Seri, iyiliği emek gerektiren bir tercih olarak ele aldığı için öne çıkıyor. Tohru için iyilik, karşısındaki kişinin korkusu bunu rahatsız edici hâle getirdiğinde bile sürdürdüğü bir davranış. Kimseyi sarılarak iyileştirmiyor. Yanlarında kalıyor ve onlara sırtını dönmeyi reddediyor; korkmuş insanlara kendi hızlarında değişmeyi düşünebilecek kadar güvenli bir alan sunuyor. Bu ayrım önemli. İyileşme süreci yine kendilerine ait ve seri, yeterince sevgi dolu tek bir insanın yılların hasarını silebileceğini asla öne sürmüyor. Fruits Basket, hüznü çözüme kavuşturmadan bırakmaya da hazır. Gerçek yaraların kapanması zaman alır, bu yüzden bir konuşma çare sunmadan da rahatlama sağlayabilir. Çocuklukta istismar, terk edilme ve kendinden nefret etme ciddiyetle ele alınıyor, ama hikâye acının içinde debelenmiyor. Bir karakter henüz ona ulaşamasa bile genellikle kadrajda biraz ışık bırakıyor. Umut dolu anları inandırıcı kılan da bu denge. Animede fiziksel olarak güçlenme fantezileri hiç eksik değil. Buradaysa duygusal cömertlik hayatları değiştiriyor ve seri, bunun hem sunan kişiden hem de kabul etmeye çalışandan ne kadar cesaret isteyebileceğini gösteriyor. Ortaya çıkan etki, sıradan bir dövüşün yaratamayacağı kadar güçlü.

İlk Sezon Nerelerde Tökezliyor?

Duygusal açıdan gösterdiği isabet serinin bunların çoğunun üstesinden gelmesini sağlasa da Fruits Basket'in gerçek zayıflıkları var. Seriye gücünü veren açık yüreklilik bazen melodrama kayıyor. Birkaç sahne duyguların altını öyle kalın çiziyor ki yaylılar seyircinin yerine ağlıyor gibi hissettiriyor. Kalabalık kadro da başka bir sorun yaratıyor. Lanetli Soma üyeleri neredeyse her bölüm aralığında bir yeni kişi olacak hızda tanıtılıyor; bu yüzden bazı karakterler gözyaşı dolu bir geçmişle gelip varlıkları tam anlamıyla yerleşmeden geri çekiliyor. Tek sezonluk bu anlatının ortalarında da tempo düşüyor. Sabır serinin kimliğinin bir parçası, ama bazı noktalarda kusur sayılacak kadar yavaşlıyor. Daha güçlü bir hareketlilik veya sonuca bağlanan bir aşk hikâyesi bekliyorsan ikisinin de ertelendiğini göreceksin. Hikâyenin çıkış noktasında eskimiş bir taraf da var. Laneti 'karşı cinsten' gelen sarılmalara bağlamak, hikâyeye katı ve heteronormatif bir kural yerleştiriyor ve seri bu kuralı hiçbir zaman derinlemesine incelemiyor. Bu sezonun nasıl bir final sunduğunu da bilmekte fayda var. Bu, çok daha büyük bir hikâyenin ilk üçte birini kapsayan bir hazırlık ve büyük bir karşılık vermek yerine sessiz bir vaatle sona eriyor. Başladıkları sezon içinde tamamlanan hikâye akışları istiyorsan bu sinir bozucu olabilir. Seriye kendi telaşsız koşullarıyla yaklaştığında bu eksiklikler ölümcül olmaktan çok idare edilebilir görünüyor. Dağınık karakter tanıtımları yine de anlatıya zenginlik katıyor ve daha yavaş bölümler, ilişkilerin bariz bir romantik dönüm noktasına aceleyle ulaşmadan gelişmesine izin veriyor. Sezon sabır istiyor ve aksini iddia etmiyor. Bunun cömert mi yoksa fazla talepkâr mı hissettireceği, bir dramada ne kadar hareketlilik aradığına bağlı.

Sıkça Sorulan Sorular