Frieren İncelemesi: Başyapıt Adını Hak Eden Nadir Fantastik Serilerden Biri

Hikâye ve Konusu

Açılışta geçen süre, Frieren’in zamanı algılama biçimini rahatsız edici kılmaya yetiyor. Ekibi 10 yıl süren bir görevi tamamlamış olsa da o, bu 10 yılı yüzyıllarla ölçülen ömrünün kısa bir bölümü olarak görüyor. Kutlamaların ardından yıllarca ortadan kayboluyor ve döndüğünde geride bıraktığına çok benzeyen bir dünya bulmayı bekliyor. Oysa ekibe liderlik eden kahraman, yaşayacak pek az zamanı kalmış yaşlı bir adama dönüşmüş. Adamın ölümü, 10 yıl boyunca yanında bulunduğu biri hakkında ne kadar az şey bildiğiyle yüzleşmesine neden oluyor. Bunca zaman orada olması, ona dikkat ettiği anlamına gelmiyor ve artık geri dönüp bunu düzeltemez. Bunun üzerine eski rotalarını izlemeye ve birlikte yolculuk ettiği insanları anlamaya çalışıyor, yolda yeni bir ekip de kuruyor. Böylece o anki işleri küçük bir ayak işinden ibaret olsa bile yolculuk belirgin bir duygusal amaç kazanıyor. Bölümler ağırdan alınıyor ve olay örgüsü bilinçli olarak sade tutuluyor. Serinin büyük kısmında Frieren’in bir zamanlar önemsemediği bir şeyin değerini fark etmesini bekliyorsun. Küçük duraklar, onun anlamasına yardımcı oldukları şeyler sayesinde giderek önem kazanıyor. Her bölümün bir sonraki büyük düşmana doğru ilerlemesini bekleyenlerin buna alışması gerekecek, ama çok az şey olduğunda bile bu rota takip etmeye değer hissettiriyor.

Karakterler

Frieren alışılmadık derecede ilginç bir başrol, çünkü duygularını çoğu zaman onlara neden olan an geçtikten çok sonra anlıyor. Neredeyse duygusuz görünen bu ölümsüzün sesi de yüz ifadesi de pek değişmiyor, ama bunların hiçbiri içinin boş olduğu anlamına gelmiyor. Fark ettiğinden daha uzun süredir taşıdığı duyguları tanımayı öğreniyor. Bu farkındalığın gelişini izlemek, en küçük tepkilerine bile ağırlık katıyor. Seri, gelişimini inandırıcı kılmak için onun bambaşka birine dönüşmesine hiç ihtiyaç duymuyor. İnsan çırağı Fern, yolculuğun pratik tarafını üstleniyor. Herkesin karnını doyurmasını ve programa uymasını sağlıyor, üstelik genellikle soğukkanlılığını kaybetmiyor. İğneleyici ve ciddi bir ifadeyle yaptığı yorumlar çoğu zaman bölümün en komik kısmı oluyor. Stark ise korkusu tekrar tekrar cesarete dönüşen, kaygılı bir savaşçı. Birlikte olmaları Frieren’i anlamayı kolaylaştırıyor ve üçlüyü bir arada izlemek o kadar keyifli ki kamp ateşinin başında oturmalarını bile bir saat boyunca seve seve izlerdim. Himmel ise seride farklı bir ağırlığa sahip. Frieren’in eski ekibine liderlik eden kahramanın nezaketi, Frieren’in o zamanlar pek fark etmediği bu özelliğin değerini nihayet anlayabildiği ölümünden sonra bütünüyle ortaya çıkıyor. Son yıllarda sahnede olmayan bir karakterin varlığını nadiren bu kadar güçlü hissettim. Frieren’in karşılaştığı iblislerden Aura da kendisine ayrılan zamanı iyi değerlendiriyor. Soğukluğu onu mükemmel bir antagonist yapıyor ve Frieren’le düellosu seri boyunca en sevdiğim düello. Ekranda geçirdikleri süreler çok farklı olsa da bu karakterler gördükleri ilgiyi hak ediyor.

Animasyon ve Ses

Madhouse burada en iyi işlerinden bazılarına imza atıyor, özellikle de arkasına saklanabilecek pek hareketin olmadığı anlarda. Yumuşak, sulu boya etkili arka planlar sıradan kırsal manzaralara öyle bir güzellik katıyor ki durup onlara bakmak doğal geliyor. Karakterlerin hareketleri ve ifadeleri de aynı özenle işlenmiş. Gözlerin hafifçe hareket etmesi bir duygu hakkında yeterince şey anlatabiliyor, daha büyük bir tepki ancak buna engel olurdu. Bu ölçülülük, çevreyi neredeyse kutsal gösterebilen manzaralara rağmen karakterleri yakın hissettiriyor. Seri gerektiğinde aksiyon da oldukça güçlü. Madhouse, kilit animasyonlar için aralarında Yutaka Nakamura’nın da bulunduğu konuk yeteneklerle çalışmış ve Aura’yla karşılaşma öne çıkan bir sakuga sekansı. Hareketlerin ağırlığı hissediliyor ve hız, kimsenin nerede olduğunu anlamayı zorlaştırmıyor. Daha sakin görüntüleri de aynı derecede etkileyici buluyorum. Kar yağışının etkisini hissettirmesine zaman tanınıyor ve birlikte yenilen bir yemek, başka bir yapımın bir dövüşe ayırabileceği türden bir ilgi görüyor. Yarım yamalak hatırlanan bir büyüyle ortaya çıkarılan çiçek tarlası, kısmen serinin bu anının ne kadar önemli olduğunu anlaması sayesinde güzel. Müzikte de aynı özen var. Bestelerde keder hissediliyor ama müzik gösterişli sahnelere olduğu kadar sessiz anlara da uyuyor, bunu haklı çıkarmak için büyük bir olaya ihtiyaç duymadan o anlara duygu katıyor. Değişen kapanış şarkıları kendi başlarına da keyifli ve seri ilerledikçe kapanışın havasının değişmesine izin veriyor. Hareketsiz kalmaya bu kadar istekli bir seride hem görüntüye hem sese gösterilen bu özen dikkat çekici. Yapım görüntüsüyle de sesiyle de yüksek bütçeli hissettiriyor ve bu kaynaklar duygularını hissetmeyi sürekli olarak kolaylaştırıyor.

Temalar ve Seriyi Farklı Kılanlar

Frieren’in insanlara bağlanmaktan korkmak için her türlü nedeni var: Onlardan daha uzun yaşayacak ve onlara dolu dolu gelen bir ömür, onun için neredeyse fark edilmeden geçebilecek. Seri, birini kaybetmenin kesin olmasının onunla geçirilen zamana değer kattığını savunuyor. Her şeyin geçip gideceğini bilmenin hüznü olan mono no aware temasını ele alışı özellikle iyi işliyor, çünkü Frieren bu geçişi çok farklı deneyimliyor. Bir insanın hayatının değerini kendi ömrünün uzunluğuyla ölçmeden takdir etmeyi öğrenmesi gerekiyor. Pişmanlık ona dikkat etmeye başlaması için bir neden veriyor, ama bu ilgiyi sürdürmeye değer kılan şey sevgi oluyor. Bu yaklaşım, seriye slice of life ve iyashikei ile pek çok ortak nokta kazandırıyor. Fantastik türünün kılıçları ve büyüleri burada da var, ancak gündelik ritmi çoğu zaman birinin yanında vakit geçirmenin yeterli olduğu, iç ısıtan bir animeyi andırıyor. Dövüş odaklı bir shonen temposu bekleyen izleyicilerin baştan bu farkı bilmesinde fayda var. Büyü de aynı anlayışı izliyor. Büyü öğrenmek sabır ve araştırma gerektiriyor, işe yaradığı şeyler arasında küçük iyilikler de var. Kararmış bir şeyi temizleyen ya da bir çiçeği açtıran büyü, bir iblisi yok eden büyü kadar önemli olabiliyor. Serinin duygusal açıdan kendine güveni, bu kullanımların aynı dünyayı paylaşmasına izin vermesinde ve gündelik olanları zaman kaybı olarak görmemesinde yatıyor. Sessizlik, Frieren’in fark ettiklerini düşünmen için sana alan açıyor. Anlar arasında yıllar geçtiğinde seri daha önce yaşananları hatırlamana da güveniyor ve bu anılar, onun gecikmiş farkındalığını daha dokunaklı kılıyor.

Güçlü ve Zayıf Yanları

İzlemek için en güçlü neden, Frieren’in bir duyguyu belirli bir kişiye veya anıya ne kadar isabetli bağladığı. Alışılmadık başkarakteri, tanıdık kayıp deneyimlerine farklı bir bakış açısı getiriyor ve Madhouse’un çalışması stüdyonun en iyileri arasında yer alacak kadar iyi. Seri ayrıca hikâyeleri sık sık giderek daha büyük çatışmalara iten bir sektörde ağırdan alma konusunda kendine güveniyor. Karakterlerini ilginç kılan anları aceleyle geride bırakmak için nadiren telaşlanıyor gibi görünüyor. Bu tempo bazı izleyicileri kaybettirecek. Sürekli ilerleyen bir olay örgüsü istiyorsan, özellikle de seni her hafta geri getiren şey merak uyandıran bölüm sonlarıysa, ilk kısımlar amaçsız gelebilir. Ayrıca her hafta karşılaşılan belli bir kötüye dayalı bir yapının düzenli tatminini de pek sunmuyor. Açılış onlara önemsemeleri için bir neden vermemişken birilerinden duyguların birikmesini beklemelerini istemek, az şey istemek değil. Serinin ortalarındaki birinci sınıf büyücü sınavı bölümü ayrı bir sorun yaratıyor. Bence bu kısım mükemmel, ancak turnuva tarzı rekabet daha geniş bir karakter kadrosu getiriyor ve serinin havasını değiştiriyor. Bazı hayranlar bunun önceki yol hikâyesinin samimiyetini zayıflattığını düşünüyor ve bu, gerçek bir değişime verilen anlaşılır bir tepki. Bir elfin kendisinden çok daha genç yol arkadaşlarıyla seyahat etmesi fikri de bazı izleyicileri rahatsız edecek tanıdık anime kalıplarını beraberinde getiriyor. Bu çekinceler serinin başardıklarının yanında küçük kalıyor, ama ona zaman ayırıp ayırmayacağına karar verirken önem taşıyor. İddiası, senden istediği sabrı ortadan kaldırmıyor.

Sıkça Sorulan Sorular