Berserk (1997) İncelemesi: Hırs, İhanet ve Karanlık Fantazinin En Acımasız Sonu

Hikâye ve Temelleri

Serinin büyük bölümü uzun bir geri dönüş olarak geçiyor. Bunun iki ucunda ise Guts’ı yalnız Kara Kılıç Ustası olarak gördüğümüz kısa ve kanlı sahneler yer alıyor. Hikâye daha sonra hayatta kalmak dışında bir amacı olmayan genç paralı asker Guts’a dönüyor. Guts, Griffith ile kılıçlarını çarpıştırıyor ve yeniliyor. Griffith, Midland’ın bitmek bilmeyen savaşında yükselmeye çalışan paralı asker birliği Şahinler Birliği’ne komuta ediyor ve nadir bir silah bulmuş koleksiyoncunun sahiplenme arzusuyla Guts’ı istiyor. Bu yenilgi Golden Age’in başlangıcı oluyor. Şahinler, kazanmaları beklenmeyecek savaşlardan sağ çıkıyor, Doldrey kalesini ele geçiriyor ve gözden çıkarılabilir paralı askerlerden krallığın el üstünde tutulan kurtarıcılarına dönüşüyor. Ancak Griffith askerî zaferin ötesinde bir şey istiyor: Kendi tahtına sahip olmayı amaçlıyor. Guts zamanla Griffith’in kendisini yanında duran bir dost olarak değil, o geleceği kurmak için kullanacağı bir araç olarak gördüğünü fark ediyor. Kendi yolunu çizmek istediği için ayrılıyor ve Griffith’in hayalinin kırılgan yapısı çatlamaya başlıyor. Ana hatlarıyla bir savaş hikâyesine benziyor, ama çarpışmalar yalnızca işin görünen yüzü. Altında, zırhların içinde yaşanan bir yürek kırıklığı var. İzleyicinin yaklaşacağını hissettiği ama bir türlü hazır olamadığı bir hesaplaşmaya doğru kararlı adımlarla ilerliyor.

Guts, Griffith, Casca ve Şahinler

Berserk gücünü merkezindeki üçlüden alıyor ve her biri hafızada kalıcı bir yer edinmeyi hak ediyor. Guts ilk bakışta bildik bir anti kahraman: İri yarı, asık suratlı ve neredeyse kendi boyunda bir kılıç taşıyor. Bütün o gücün altında, istediğini asla itiraf etmeyeceği bir aidiyet duygusuna sessizce açlık çekiyor. Griffith onun bir yansıması ve sonunda onu mahvediyor. Güzel, yumuşak konuşan ve etkileyici biri, adamların uğruna isteyerek öleceği türden bir komutan. Zarafetinin ardında öyle büyük bir hırs yatıyor ki hayatında kullanamayacağı kimseye yer yok. Casca, Şahinler’in sert mizaçlı ikinci komutanı olarak ikisinin arasında duruyor. Griffith’e bağlılığı ve Guts ile arasındaki dikenli, sürekli değişen bağ, hikâyenin duygusal omurgasını oluşturuyor. Diğer Şahinler de birliğe gerçek insanlardan oluşan bir topluluk hissi veriyor. Güvenilir Judeau, yumuşak huylu dev Pippin, aksi Corkus ve korunaklı bir hayat sürmüş prenses Charlotte var. Her birinin kendine özgü bir varlığı ve kişiliği olduğu için birliğin kaderi, olay örgüsünü ilerletmek için kullanılan bir araçtan ziyade gerçek bir kayıp gibi hissettiriyor. Canavar gibi ölümsüz Zodd bile bu dünyanın gerçek doğasına dair erken bir uyarı olarak hikâyenin üzerinde dolaşıyor. Bu karakterler kendilerine biçilmiş rollerde öylece sürüklenmiyor. Tartışıyor, flört ediyorlar. Kin tutuyor, fedakârlık yapıyor ve birbirlerini incitiyorlar. Berserk onlara bağlanmamıza izin veriyor, böylece sonradan yaşanan her gelişme çok daha derinden kesiyor.

Animasyon ve Sesler Zamana Nasıl Direniyor?

Görsellerin, kısıtlı bir bütçeyle çalışan 1990’ların sonundan kalma bir televizyon yapımına ait olduğu açıkça görülüyor. Büyük savaşlar bazen kamera kaydırmalarıyla gösterilen sabit görüntülere dönüşüyor, animasyonun kalitesi bölümler boyunca değişiyor ve bazı çarpışmalar bütünüyle çizilmek yerine ima ediliyor. Yine de yönetmenlik kendinden emin. Orta Çağ kasabaları kasvetli ve kirli görünüyor, sakin sahneler karakterlerin ifadelerine kendini gösterme fırsatı tanıyor ve kamera, sessizlik can yakıcı hâle gelene kadar bir yüzde kalabiliyor. Yoshihiko Umakoshi’nin karakter tasarımları herkese fiziksel bir ağırlık ve daha pürüzsüz modern çizimlerin silebildiği, yaşanmışlık taşıyan bir insanlık katıyor. Sesler ise daha da güçlü. Susumu Hirasawa’nın müzikleri Berserk’ün kimliğinden ayrı düşünülemez. “Forces” parçasındaki yükselen synthesizer ve koro karışımı muazzam bir ivme taşıyor, tekinsiz mırıldanmalar ise her uğursuz işarete eşlik ediyor. Müzik çoğu zaman karakterlerin kavrayabileceğinden daha yüce ve daha acımasız bir düzlemden geliyor gibi. Penpals’ın açılış parçası ve hüzünlü kapanış teması, kısıtlı animasyonun taşıyamadığı sahneleri sırtlayan müzikleri tamamlıyor. Seri eskimiş görünüyor, çünkü öyle. Atmosferi ise hâlâ son derece güçlü ve bunda seslerin payı büyük.

Hırs, Kader ve İhanet

Berserk, hırsı ciddiye aldığı için sıradan kılıçlı büyülü maceraların üzerine çıkıyor. Griffith’in hayali hiçbir zaman basit bir kötülük olarak sunulmuyor. Hikâye, bu hırsı beslemek için insanlara verilen zararı gösterirken onun çekiciliğini de anlıyor. Seri, bir hayat üzerinde kimin söz sahibi olduğunu tekrar tekrar sorguluyor. Guts kendisine ait bir yol çizmeye çalışırken Griffith kendini herhangi bir bireyden daha büyük bir kadere adıyor. Kader her seçimin üzerinde baskı kuruyor ve seri, evrenin izleyicinin sevdiği insanlara kayıtsız, hatta açıkça düşman olabileceğini öne sürecek kadar cesur. İhanet de aynı özenle işleniyor. Ucuz bir sürpriz olarak ortaya çıkmıyor. İki adamın bir arada var olamayacak şeyler istemesinden yavaş yavaş doğuyor. Bu, şiddetinin ardında ciddi fikirler taşıyan, ahlaki gri alanlardan çekinmeyen ve kolay teselliler sunmayı reddeden bir karanlık fantezi. Seri, “yetişkinlere yönelik” animenin ne anlama gelebileceğini tanımlamaya yardımcı oldu. Kanlı şiddet ve çıplaklık mevcut, ama burada yetişkinlik aynı zamanda yetişkinlere yönelik fikirlere saygıyla yaklaşmak demek. Çok az hikâye bir hayali bu kadar çekici hissettirirken ne kadar tehlikeli olabileceğini de aynı açıklıkla gösteriyor. Sonrasında insanın aklında kalan bu gerilim.

İyi İşleyen ve İşlemeyen Yönler

Berserk’ü kalıcı kılan özellikleri görmek kolay. Merkezindeki üçlü müthiş, hikâye gerçekten trajik, atmosferi kendine has ve Hirasawa’nın müzikleri ölümsüz hissettiriyor. Senaryo ile müzik bütün güçleriyle buluştuğunda çok az anime bu kadar sert vurabiliyor. Sorunları da bir o kadar görünür. Animasyon tutarsız ve bütçenin kısıtlamaları açıkça belli oluyor, bu da gösterişli modern yapımlara alışkın izleyicileri hayal kırıklığına uğratabilir. Daha büyük sorun ise serinin aslında hiç sona ermemesi. Patlayıp gidiyor. Son bölüm, izlenmesi adeta bir olgunlaşma sınavına dönüşmüş, kötü şöhretli bir sahne de dahil olmak üzere neredeyse dayanılmaz bir vahşete hızla sürükleniyor. Sonra anime tam düşüşün ortasında duruyor. Bir çözüm yok, yalnızca on yıllardır yeni izleyicileri hem öfkelendiren hem de peşlerini bırakmayan, kara bir boşlukta asılı kalmış bir son var. Son kısım son derece açık şiddet içeriyor, duygusal olarak yıpratıcı ve yüreği zayıf olanlara göre değil. İzleyiciye arınma hissi vermeyi bilinçli olarak reddediyor. Bazıları bunu kusur sayacak, bazılarıysa yapılabilecek en cesur tercih olarak görecek. Her iki tepki de anlaşılır, ama hikâye açıkça eksik. Animeye son durak olarak değil, Berserk’e açılan bir kapı olarak yaklaşmak faydalı. Bunu önceden bilmek acıyı ortadan kaldırmasa da ani kesintiyi kabullenmeyi kolaylaştırabilir.

Sıkça Sorulan Sorular