Hozuna Listeleri
Özenle Hazırlanmış Rehberler
Sayfa 4 / 7
En İyi Müzik Animeleri
Müzik animeleri genellikle ikiye ayrılıyor ve bir seri seçmeden önce hangisini istediğini bilmek işini kolaylaştırıyor. Bazıları müzik yapmaya odaklanıyor: performans öncesi gerginliğe, prova odasında geçen sıkıcı saatlere ve çalmaya başladığında konser salonunun sessizliğe bürünmesinin yarattığı o kendine özgü korkuya. Diğerleri ise müziğin bir ürüne dönüştüğü ve değerini her zaman senden üst konumdaki birinin belirlediği sektöre bakıyor. Bu listede ikisi de var. Sıralama bir konser salonundan başlayıp kulüp odasına, canlı müzik mekânına, prova alanına, plak anlaşmasına ve sonunda bütün sektörü öğüten makineye uzanıyor. Her seçimde hikâyeyi müzik taşıyor. Şarkıları çıkarınca olay örgüsü artık işlemiyor. Bu şart, tema şarkıları ne kadar akılda kalıcı olursa olsun, arka planda bir grup veya idol grubu bulundurmakla yetinen serileri liste dışında bıraktı. Mümkünse kulaklık kullan. Bu yapımlardan en az 2 tanesinin sende yeniden bir enstrüman çalma isteği uyandırması oldukça olası.
İçini Isıtacak En İyi Animeler
İçini rahatlatan bir anime seninle daha baştan bir anlaşma yapar: Ne gibi zorluklar çıkarsa çıksın, seri birdenbire seçtiğin deneyimden daha sert bir hâl almaz. Ardından sonuna kadar bu anlaşmaya sadık kalır. Bu ölçüt gündelik yaşam türünün de ötesine uzanır, çünkü insan birbirinden çok farklı şeylerde rahatlık bulabilir. Bazen soğuk havanın ve küçük bir işi tek başına tamamlamanın saf keyfidir bu. Bazen de kimsenin değerini ne kadar üretken olduğunla ölçmediği bir kulüp odasıdır. Hızlı ve saçma bir komedi kafanın içindeki uğultuyu dağıtabilir; sabırla gösterilen bir iyilik ise berbat bir gün geçirmiş bir izleyiciye dokunabilir. Bu liste derin bir sakinlikten biraz daha duygusal ağırlığı olan hikâyelere doğru ilerliyor. Son seçimler, özellikle zaman ve hafıza söz konusu olduğunda, içinde bir sızı bırakabilir ama bunu yine de nazikçe yapıyorlar. Bu serilerin hiçbiri süresinin büyük bölümünü güvenini kazanarak geçirip sonra da güvendiğin için seni cezalandırmıyor. Rahatlığın nasıl görünmesi gerektiğine dair dar bir fikre göre değil, nasıl yorulduğuna göre seçimini yap.
En İyi Klasik Animeler
Her eski yapımı klasik diye adlandırmak kolaya kaçmaktır ve o serilere de iyilik etmez. Bu kelime, sınayabileceğimiz bir niteliği anlatmalı. Bu listedeki animelerin etkisi, kendilerinden sonra gelen yapımlarda hâlâ açıkça görülüyor. Yeterince güncel seri izlersen onların turnuva eşleşmelerini, sorunu doğru teşhis edip canavarca çözümler öneren kötü karakterlerini ve bölümden bölüme farklı işlere sürüklenen ekiplerini tanırsın. Aşağıdaki seriler bu anlatım biçimlerinin şekillenmesine yardımcı oldu. Yine de etki tek başına yeterli değil. Her seçimin, bugün nostaljiye ya da bir zorunluluk hissine kapılmadan izleyen biri için de işe yaraması gerekiyor. Pek çok anime sektörü değiştirdiği hâlde artık bir ev ödevi gibi: İnsanlar dönüp geçmişe baktıklarında onları övüyor, sonra nihayet açıp izlediklerinde bitirmek için katlanıyor. O yapımlar burada yok. Bu listedeki her seri ilk kez izlendiğinde de karşılığını veriyor. Filmleri de dışarıda bıraktık, çünkü bir sinema filmi, yüz bölümlük köklü bir televizyon serisiyle aynı kategoride değerlendirilmemeli. Sıralama bir kalite hükmünü değil, her serinin etkisinin ne kadar geniş bir alana yayıldığını yansıtıyor. En üst sıralar, nereye bakarsan bak izlerine rastladığın animelere ait.
Tüm Zamanların En İyi Animeleri
Tüm zamanları kapsayan her sıralama belirli ölçütlere dayanır, bu yüzden bizimkileri en baştan açıklayalım. Tarihsel önemden çok, bir serinin kendini nasıl ortaya koyduğunu değerlendiriyoruz. Bir seri sektörü değiştirmiş olsa da ancak idare eder düzeyde olabilir. Bu onu tarih açısından büyüleyici kılar, ama yeri başka bir yazıdır. Burada sorumuz daha katı: Seri bölümden bölüme ne kadar iyi ve finali öncesinde anlatılanların hakkını veriyor mu? İkinci ölçüt, şaşırtıcı sayıda adayı eliyor. İddialı seriler finale ulaştıklarında çoğu zaman ne kadarını doğaçlama götürdüklerini açığa çıkarıyor. Filmleri dışarıda bıraktık çünkü uzun metrajları kendi aralarında değerlendirmek gerekir, onlara televizyon listesinde göstermelik bir yer ayırmak değil. Ayrıca neden sevildiğini anlamak için başkasının açıklamasına ihtiyaç duyduğun sevilen kült yapımları da dışarıda bıraktık. Yeni seriler, eski ustaların yanında gönül rahatlığıyla yer alıyor. Kanonun geçmişteki bir on yılda tamamlandığını ilan etmek, nostaljiyi eleştiriyle karıştırmaktır. Sıralama kabaca her seçimin ne kadar savunma gerektirdiğini yansıtıyor. Zirveye en yakın olanlar, neredeyse her ortamda kimsenin sesini yükseltmesine gerek kalmadan savunulabilir.
En İyi 90'lar Animeleri
90'lar animesinin neredeyse ilk bakışta tanıyabileceğin bir görünümü var ve bunun nedeni yapım süreci. Sanatçılar arka planları boyuyor, animasyon saydamlarını filme fotoğraflıyor ve her karede dijital yapımların onlarca yıldır yeniden üretmeye çalıştığı yumuşak bir gren bırakıyordu. Bu fiziksel doku kendi listesini hak ediyor. Bunlar bugünün serilerinin eski sürümleri değil. Farklı sınırların ve içgüdülerin şekillendirdiği bir zanaatın ürünleri. Dönem aynı zamanda kendine özgü bir tür hırsa da alan açtı. Uzun haftalık seriler yayın kuşaklarını doldurdu, anime okyanusun ötesinde büyük bir izleyici kitlesi buldu ve dönemin pek çok eserine kendinden emin, biraz da sert bir üslup yerleşti. Filmleri dışarıda bıraktık, çünkü onlar ayrı bir tartışmayı hak ediyor. Çekiciliğini anlamak için bir paragraf arka plan bilgisi gerektiren az bilinen yapımları da listeye almadık. Sıralama, modern bir izleyicinin pek uyum sağlamak zorunda kalmadan bu akşam izleyebileceği yapımlarla başlıyor, ardından dönemlerinin alışkanlıklarına biraz sabır göstermen gereken serilere geçiyor. Her biri bu sabrın karşılığını veriyor.
2000'lerin En İyi Animeleri
2000'lerde anime, denk gelirsen izlediğin bir şey olmaktan çıkıp her hafta takip ettiğin ve sonraki bölümü beklerken hakkında tartıştığın bir şeye dönüştü. On yıl boyunca yapım süreçleri dijital yöntemlere geçti. Sel animasyonunun daha yumuşak görünümünün yerini keskin çizgiler aldı, görüntü birleştirme daha cesur hâle geldi ve renkler ışıldamak yerine canlı canlı öne çıktı. İzleyici kitlesi de değişiyordu. İzleyiciler internete girip animeleri yayın saatine yakın izlemeye başladı. Böylece seriler, haftayı teori paylaşarak geçirecek insanlar için yazılabiliyordu. Bu değişimi bilgi saklamak üzere tasarlanmış olay örgülerinde ve bir forumu 7 gün boyunca meşgul edecek şekilde ayarlanmış merak uyandıran bölüm sonlarında görebilirsin. Sektör, tüm dünyanın izlediğini de fark etmişti. Bu seçimler 2000'lere özgü o enerjiyi öne çıkarıyor, bu yüzden saf kalitenin yanında iddia ve ses getirme gücü de önem taşıyor. Asıl yeri başka bir on yıl olan yeniden yapımlar ve devam serileri dışarıda bırakıldı. Bu bir sıralama değil. Diziliş, dönemin farklı akımlarını takip ediyor: zihin oyunları furyasıyla başlıyor, kendine has tarzları ve aşırılığı seven yapımlardan geçiyor, sonunda da dönemin değeri en az anlaşılmış işlerinden bazılarını ortaya koyan daha sakin serilere ulaşıyor.
InuYasha Gibi Animeler
InuYasha'da özlenen şey genellikle dört özellikten birine dayanıyor. Bu yüzden yeni bir seri seçmeden önce hangi hissi yeniden yaşamak istediğini bilmek işini kolaylaştırır. Bazı izleyiciler, folklorik bir dünyayı birlikte dolaşan, kamp ateşi başında didişen ve zamanla aileye dönüşen uyumsuz yol arkadaşlarını özlüyor. Bazılarıysa koşulların ayırdığı, tek bir içten konuşmanın bile büyük önem kazanmasına yetecek kadar zamana yayılan bir aşk arıyor. Bir anda korkutucu hâle gelebilen, rahat ve bölüm bölüm ilerleyen bir yolculuğun ritmi de çekici gelebilir. Bir de yokai dokusu var: Canavarlar can barı olan düşmanlar gibi davranmak yerine eski husumetlerin ve uzun geçmişlerin şekillendirdiği kurallara uyuyor. Çok az anime bu dört özelliği bir arada sunabiliyor. Bu yüzden buradaki her öneri, en iyi yaptığı şeye odaklanıyor ve nelerin eksik kalabileceğini söylüyor. Liste genel olarak en yakın yapımla başlıyor, ardından yapıdan çok atmosfer bakımından InuYasha'yı andıran serilere yöneliyor. İki seçenek, InuYasha'nın hiç olmadığı kadar karanlık bir hâl alıyor, bu yüzden davetkâr çizimleri kimseyi hazırlıksız yakalamasın diye açıklamalarında önceden uyarıyoruz.
En İyi Anime Filmleri
En iyi filmlerden oluşan her liste bir iddia taşır, bu yüzden bizimki de epey zorlu bir ölçütle başlıyor. Anime hayranı olmaya hiç ilgi duymayan ama sinemaya çok değer veren birine izleteceğimiz anime filmlerini seçtik. Bu tercih, çok sevilen pek çok yapımı bilerek dışarıda bırakıyor. Nostaljiyi de bir filmin on beş yaşımızdayken bizim için taşıdığı önemi de hesaba katmadık. Bunun yerine animasyonun filmin yaptıkları için vazgeçilmez olup olmadığına, görüntülerinin ilk şaşkınlık geçtikten sonra etkisini koruyup korumadığına ve finalin ona ulaşmak için harcanan zamana değip değmediğine baktık. Her seçim kendi sınırlarını zorlayacak kadar iddialı ve bu çaba ekranda görülüyor. Televizyon serilerinden kesilip bir araya getirilen derleme filmleri dışarıda bıraktık. Cazibesi izleyicinin türü zaten tanımasına bağlı olan tuhaf yapımları da öyle. Sıralama en kolay önerebileceğimiz filmlerle başlıyor, ardından daha hararetli tartışmalara açık seçimlere ilerliyor. Bu liste, rahatlatıcı bir izleme listesi olarak tasarlanmadı. Bu filmlerin birçoğu izleyiciden epey şey talep ediyor ve etkileri jenerik aktığında kaybolmuyor.
Yeni Başlayanlar İçin En İyi Anime Filmleri
Harika bir yapım olmak, iyi bir başlangıç noktası olmakla tam olarak aynı şey değil. Bu liste, animenin kendisine göre olduğuna henüz karar vermemiş kişiler için. Belki o kişi sensin. Belki de kanepende oturup tek bir film izlemeyi kabul eden ve iki saat boyunca robotlarla bağrış çağrış göreceğini düşünen arkadaşın. Bir film, ikinize de animeye olabildiğince adil bir şans verme fırsatı sunar: Bir akşamını ayırırsın, bir sezon boyunca devam etme zorunluluğun olmaz ve seçimin kötü çıkarsa yalnızca iki saat kaybedersin. Buradaki her seçimin konusu tek cümlede anlatılabilir, duyguları önceden anime bilgisi gerektirmeden anlaşılır ve hikâyesi senden daha önce bir şey izlemiş olmanı beklemez. Bir başyapıt bile berbat bir ilk buluşma olabileceği için bu anlatım biçiminin en yıkıcı filmlerinden bazılarını dışarıda bıraktık. Animenin alışkanlıklarını öğrendikçe zenginleşen o güzel tuhaflıklar da bekleyebilir. Liste, neredeyse herkesi kazanma ihtimali en yüksek filmlerle başlıyor ve daha özel zevklere doğru ilerliyor. Yalnızca son seçim hazırlık gerektiriyor, onun açıklamasında da önce tam olarak ne izlemen gerektiği yazıyor.
Seni Ağlatacak Anime Filmleri
Bir filmin, uzun bir dizinin kırk bölüm boyunca hazırlayabileceği etkiyi yaratmak için yaklaşık iki saati vardır. Bu yüzden farklı çalışması gerekir. Dizilerde gözyaşları çoğu zaman karakterlerle birlikte geçirilen zamandan gelir. Bir filmin böyle bir lüksü yoktur. Onun yerine genellikle yaklaşan kaybı hikâyenin temelindeki duruma yerleştirir. Hikâye daha ritmini bulamadan biri çoktan gitmiş, unutmaya başlamış ya da başka birinden uzaklaşıyor olabilir. Bu listedeki her seçim, kısıtlı süresini olağanüstü bir özenle kullanıyor. Kurulan durumu fark edip tam olarak ne olacağını bilsen bile tekrar izlendiklerinde de etkilerini koruyorlar. Sıralama özellikle en ağırdan en hafife doğru ilerliyor. İlk filme dikkatle yaklaş, gerçekten yıpratıcı olabilir. Duygusal açıdan mahvolacağın bir akşam yerine dokunaklı bir akşam istiyorsan listenin sonundan başlayıp yukarı doğru ilerle. Sonraki filmler de can yakıyor ama acıya biraz keyif de karışıyor. Bu filmlerin hiçbiri sırf ucuz bir tepki almak için bir karakteri öldürmüyor. Gözyaşları ancak film, karakterleri önemsemeni sağladıktan sonra geliyor.