Shonen Neden Hiç Ölmez?

Shonen Hikâyeyi Değil, Kitleyi Tanımlar

Bu terim, bir okur kitlesini ve o kitle için yayımlanan dergileri ifade eder. Örneğin One Piece, yayımlandığı süre boyunca hep Weekly Shonen Jump içinde yer aldı. Terim, zorunlu bir olay örgüsü öğeleri listesine işaret etmez. Bu fark, shonenin kalıcılığının büyük kısmını açıklıyor. Türler yerleşik kalıplara dayanır ve her kalıp yıpranabilir. Bir western ancak belli sayıda farklı şekilde çekilebilir. Demografik kategori ise piyasada sürekli var olan ve o dönemde 14 yaşındaki birini heyecanlandıran her şeyle doldurulmayı bekleyen bir alandır. Olasılıklar hâlâ sınırsızdır. Aynı shonen rafında voleybol hikâyelerinin yemek serileri, mahkeme entrikaları, kozmik korku ve katıksız fiziksel komediyle çelişki yaratmadan yan yana durabilmesi böyle mümkün olur. One Piece için kullanılan sınıflandırmalar bu esnekliği açıkça gösteriyor. Tek bir eser içinde aksiyon, macera, komedi, dram ve fantastik öğeler barındırıyor. Bu çeşitlilik, serinin bir yönü olmadığı anlamına gelmiyor. Yayıncılık kategorisi ondan hiçbir zaman tek bir anlatım biçimi seçmesini istemedi. İnsanlar shonenin bayatladığından şikâyet ederken genellikle güncel birkaç çok satan eser arasındaki benzerliklere tepki veriyor. Geçici bir modayı, sanki biçimin kalıcı bir sınırıymış gibi anlatıyorlar.

Haftalık Tefrika Çarkı Döndürüyor

Haftalık tefrika çoğu zaman shonenin büyük yükü olarak görülür ama kategoriye güçlü bir avantaj da sağlar. Her bölümün okura geri dönmek için bir neden sunması gerekir. Hikâye, riskleri artırmak, yeni bir engel eklemek ya da duygusal bir darbe indirmek için sürekli baskı altındadır. Bu talep hiç sona ermez. Bir hafta sonunda art arda izlenmek üzere tasarlanmış prestijli bir dramın, her bölümün sonunda izleyicisini yeniden kazanması aynı ölçüde gerekmez. Shonenin temposu bu kadar güçlü hissedilir çünkü yaratıcıları, zayıf bir merak unsurunun geçimlerini tehdit edebildiği bir sistemde çalışır. Bunun gerçek bir bedeli var. Haftalık takvim dolgu bölümlere ve üretim kalitesinde dalgalanmalara yol açarken bazı hikâye bölümleri doğal bitiş noktalarını çok aşıyor. One Piece de bütün bu kusurları taşıyor. Bu yolculuğu takip eden herkes serinin durgun dönemlerini bilir. Buna karşılık tefrika, diğer uzun soluklu anlatıların nadiren koruyabildiği bir ivme yaratır. Okur tepkileri hızla gelir, bu yüzden hikâyeler uzun süre sadece itibarlarına güvenerek ilerleyemez. İlgiyi canlı tutamayan eserler yayından kaldırılır. Sistem sert ve rahatsız edici. Aynı zamanda hikâyelerin insanları okumaya devam ettirip ettiremediğini acımasızca sınar.

One Piece Bu Yapının Uzun Ömürlü Olabileceğini Kanıtlıyor

Shonenin gerçekten yakıtı tükenseydi, en uzun süredir devam eden amiral gemisinin de ortalıktaki en bitkin eser gibi görünmesi gerekirdi. One Piece bunun tersini gösteriyor. Eiichiro Oda'nın serisi, bu mecrada kayda geçmiş en popüler eserler arasında kalmaya devam ediyor. Toei de nice akımın yükselişine ve çöküşüne rağmen üretimi kesintisiz sürdürdü. Dayanıklılığının kaynağı hikâyenin yapısı. Bir yolculuk yeni bir adaya ulaşıp orada bambaşka bir tür keşfedebilir. Seri bir çöl krallığından ve gökyüzündeki kayıp bir medeniyetten geçebilir. Siyaset ve köleliğin şekillendirdiği bir savaşı sahneleyip ardından ren geyiği bir doktorla ilgili sürekli tekrarlanan bir espriye zaman ayırabilir. Tonu çok geniş bir yelpazeye yayılır ama yolculuk, bütün bu değişimlere ait olacakları bir yer verir. Tayfa da karakterler açısından benzer bir alan açar. Luffy, Zoro, Nami, Usopp, Sanji, Chopper, Robin, Franky, Brook ve Jinbe, zamanla genişleyen bir kadro oluşturur. Harita büyüdükçe seri, ilk karakter kadrosunu gittikçe daha yüzeysel kullanmak yerine duygusal açıdan işleyecek daha fazla alan kazanır. Uzun soluklu pek çok hikâye, dünyasının ilginç köşelerini tüketince zayıflar. One Piece ise dünyasını genişletmeye devam ederek bu tuzaktan kaçınır.

Her Kuşak Bir Öncekine Meydan Okuyor

Shonen kendini yeniliyor çünkü en keskin eleştirmenleri çoğu zaman kategorinin içinde çalışıyor. İtirazları da yeni bir amiral gemisi grubunun temelindeki fikirlere dönüşüyor. Hunter x Hunter, ayrıntılı güç sistemlerine duyulan takıntıyı kuralların didik didik edildiği bir kâbusa çeviriyor; burada daha güçlü olmak, öldürülmenin daha kesin bir yolundan ibaret olabiliyor. Mob Psycho 100, muazzam bir gücü dövüş kazanmaya hiç ilgi duymayan bir karaktere veriyor. Onun asıl gelişimi bir okul kulübünde yaşanıyor. My Hero Academia, kahramanlık fantezisini kendi kötü karakterlerini yaratacak kadar çürümüş bir kurumun etrafında yeniden kuruyor. Chainsaw Man, yüce ideallerin yerini iştahla dolduruyor. Başkahramanı büyük bir hayal yerine ekmek ve bir kız arkadaş istiyor. Demon Slayer ise hikâyesini yas ve işçiliğe indirgeyerek başka bir yol deniyor; kusursuz bir uygulamanın yenilikten daha önemli olabileceğine güveniyor. Bu serilerin hepsi shonen üzerine tartışmalarını shonenin içinden yürütüyor. Bu alışkanlık çok şey anlatıyor. Tamamen katılaşmış bir kategori eski varsayımlarını korurdu. Shonen ise bu varsayımlara saldıran yaratıcıları düzenli olarak ödüllendiriyor, sonra da meydan okumalarına kapakta yer veriyor. İsyan, yayın döngüsünün bir parçasına dönüşüyor ve bu da kategorinin kendi kitlesini şaşırtabilmesini sağlıyor.

Shonenin Uzun Ömürlü Olmasına Karşı En Güçlü Argüman

En güçlü itiraz, tanıdık formülün yıpranmasıyla değil, sektördeki yoğunlaşmayla ilgili. Kitlesi kanıtlanmış bir mangayı uyarlamak, alışılmadık bir projeye para yatırmaktan daha güvenli. Bu yüzden bütçeler daha az sayıdaki güvenilir hit etrafında toplanıyor. Günümüzün en büyük eserleri gerçekten de gözle görülür biçimde birbirine benziyor. Karşıt karakter olarak sempati uyandıran bir canavar kullanabiliyor, başkahramanın etrafını uzmanlardan oluşan bir birlikle çevirebiliyor ve büyük, gösterişli bir dövüşü üç ayda bir gerçekleşen bir olay gibi sunabiliyorlar. Eleme sürecinden yalnızca bir komitenin başarılı olacağını önceden hayal edebildiği projeler geçtiğinde, yenilenme sektörün yapısına değil şansa bağlı kalıyor. Bu eleştiri ciddi bir yanıtı hak ediyor ama üretimin yanlış aşamasına odaklanıyor. Riskten kaçınma en çok uyarlama aşamasında görülüyor çünkü daha büyük paralar orada ortaya konuyor. Manga yayımlamak hâlâ daha ucuz ve oradaki eleme süreci de hâlâ acımasız. Tuhaf fikirler o aşamada şans bulabiliyor. Dandadan'ın kaotik tür karışımı kâğıt üzerinde hiç de güvenli bir proje gibi görünmüyor. Sakamoto Days'in ciddi bir ifadeyle sunduğu absürtlük de öyle. İkisi de var olabiliyor çünkü manga aşamasında başarısızlığın maliyeti daha düşük. Yoğunlaşma, sıra dışı eserlerin büyük uyarlamalara dönüşmesini yavaşlatabilir ama yolu tamamen kapatamaz.

Shoneni Gerçekten Bitirebilecek Koşullar

Turnuva hikâyeleri, shonenin ölüp ölmediğini ölçmek için kötü bir ölçüt. Üretim hattının sağlığı bize çok daha fazlasını anlatır. Tuhaf fikirlerin, fazla zarar vermeden başarısız olabilecekleri düşük maliyetli bir yere ihtiyacı var. Eleme süreci kimsenin okumadığı eserleri ayıklamaya devam etmeli ve bir yaş grubu ayrılıp diğeri gelirken kitle kendini yenilemeli. Bu sistemin herhangi bir parçasını kaybetmek sorun yaratır. Dağıtım hiçbir eserin yayından kaldırılmadığı bir noktaya ulaşsaydı, hikâyeler ilgiyi kazanmak için artık aynı baskıyla karşılaşmazdı. Kendisini ayakta tutan animatörleri tüketen bir uyarlama ekonomisi, mangayı animeye dönüştürmek için gereken insanları kaybederdi. Genç nüfusun azalması, okur kitlesinin sürekli yenilenmesini zayıflatırdı. Bu tehditlerin hiçbirinden tanıdık anlatı kalıpları sorumlu değil. Turnuva hikâyelerine dayanan tahminlerin önemli olanı sürekli ıskalamasının nedeni de bu. Bu dayanıklılığın izleyiciler için iç rahatlatan bir sonucu var. Kimsenin geç kaldığını hissetmesine gerek yok. Bu hafta Haikyu!! izlemeye başlayabilirsin. One Piece'e de en başından başlayıp yolculuğun yıllar sürmesine izin verebilirsin. Shoneni ayakta tutan tek başına nostalji değil. Geleceği, birilerinin onun bittiğini çoktan ilan ettiğini bilmeden onu keşfeden genç izleyicilerden geliyor.

Sıkça Sorulan Sorular