HOZUNAanime galaksisi
Anime dünyasındaki yeniden uyarlama dalgası, yalnızca nostaljinin değil, ikinci bir taslağın sunduğu avantajın da eseri. Liden Films imzalı Rurouni Kenshin, yeni bir uyarlamanın neleri düzeltebileceğini açıkça gösteriyor.
Derinlemesine

Anime Yeniden Uyarlamaları Neden Başarı Kazanmaya Devam Ediyor?

Mika TanabeYazar: Mika Tanabe · Editör

Anime dünyası yeniden uyarlama döneminin tam ortasında ve bu yapımlar sık sık izleyicinin eski sevgisinden para kazanmaya çalışan nostalji projeleri diye küçümseniyor. Başarıları ise başka bir gerçeğe işaret ediyor. Fullmetal Alchemist: Brotherhood, daha yeni Hunter x Hunter, Fruits Basket, Shaman King, Trigun Stampede, Ranma ½ ve şimdi de Liden Films imzalı Rurouni Kenshin sayesinde yeniden uyarlamaların başarı oranı yepyeni animelerinkini açık ara geride bırakıyor. Güzel anılar ilgi çekmeye yardımcı oluyor ama bu başarıyı açıklamıyor. Yeniden uyarlamanın ikinci bir taslak olma avantajı var. Tamamlanmış bir hikâye, bilinen bir son, belirlenmiş bir uzunluk ve hangi malzemeye daha çok ağırlık verilmesi gerektiğini zaten bilen bir yönetmenle yola çıkabiliyor. Bu yapım koşulları sonucu duygusallıktan çok daha fazla etkiliyor. En güçlü yeniden uyarlamalar, yapıları en başından belli olduğu için başarıya ulaşıyor.

İkinci taslağın baştan gelen avantajı

Bir manganın ilk anime uyarlaması genellikle sonun nasıl olacağı netleşmeden hazırlanır. Yapım ilerlerken yazar hâlâ hikâyeyi yazıyordur ve yayın takvimi, kaynak eserin doruk noktasına ulaşmasını beklemez. Animeye de bir son uydurmak, temposunu düşürmek veya yerinde saymak kalır. Rurouni Kenshin’in 90’lar serisi bunun derslik bir örneği. Nobuhiro Watsuki mangayı bitirmeden çok önce kaynak eseri yakalayıp animeye özgü içeriklere geçti. Bleach son hikâye örgüsünden önce durdu ve o kısım yıllarca uyarlanmadan kaldı. Berserk’ün televizyon serisi ise adeta cümlesinin ortasında bitip yarım kaldı. Yeniden uyarlama aynı belirsizliği devralmaz. Bu avantajın en açık kanıtı hâlâ Fullmetal Alchemist: Brotherhood. Yapımcılar esere ellerinde tamamlanmış mangayla yeniden yaklaştı, böylece uyarlamanın tamamını hikâyenin gerçek sonuna göre planlayabildiler. Bu yüzden pek çok hayran Brotherhood’u gereksiz bir tekrar olarak görmek yerine esas versiyon kabul ediyor. Daha yeni Hunter x Hunter, Fruits Basket ve Shaman King de aynı yolu izledi. Bunlardan herhangi birine tekrar demek, yapımlar arasında neyin değiştiğini gözden kaçırmak olur. Her yeniden uyarlama, kendi hikâyesinin ekrandaki ilk eksiksiz anlatımı oldu.

Bir animatörün masasında, buruşturulmuş ilk versiyonun yanında temiz bir ikinci versiyon duruyor.
İkinci taslağın avantajı: Hikâyenin hangi kısımlarının karşılığını verdiğini zaten biliyorlar.

Yeni Kenshin neleri düzeltiyor?

Liden Films imzalı Rurouni Kenshin, yeni bir uyarlamayla eseri aslına yaklaştırmanın özellikle açık bir örneği. Hideyo Yamamoto tüm serinin yönetmenliğini ve storyboard’unu üstleniyor. Bu işlerin tek bir kişinin gözetiminde olması, seriye bölümden bölüme değişen ekiplerin nadiren yakalayabildiği bir görsel tutarlılık kazandırıyor. Seri kurgusunu Hideyuki Kurata üstlenirken Terumi Nishii’nin karakter tasarımları, Watsuki’nin tanıdık silüetlerini önceki döneme özgü katılığı taşımadan koruyor. En büyük farkı ise iki cour’luk format yaratıyor. 90’lar yapımı devam etmek zorunda olan, ucu açık bir yayındı; yeni seri ise belirlenmiş hikâye örgülerini işliyor. Kaoru Kamiya’nın dojosunu, Kanryuu Takeda’nın uyuşturucu işini ve Jinei Udoh’nun Kenshin’i bir daha asla olmayacağına yemin ettiği katile geri döndürme girişimini ele alıyor. Seri elindeki süreyi bildiği için kefareti dövüşler arasında tekrarlanan bir repliğe indirgemek yerine asıl konusu olarak tutabiliyor. noitamina kuşağında yer alması da dramın yetişkinlere yönelik ve ciddi bir yaklaşımla ele alındığını gösteriyor. Uyarlama, Kyoto Douran ile Kyoto hikâye örgüsüne devam ediyor. Ayrıca Crunchyroll, Netflix ve Hulu’da yayınlanıyor. Esere sıkı sıkıya bağlı hayranlar erişimi ikinci planda görebilir ama bu erişim, yeni bir kitlenin seriyi keşfedip keşfedemeyeceğini doğrudan etkiliyor.

Aslına yaklaştırmak ve yeniden yorumlamak için gereken aynı şey

Yeniden uyarlamalar genellikle iki yoldan birini izler: eseri aslına yaklaştırmak veya yeniden yorumlamak. Yeni versiyonu hazırlayanların net bir bakış açısı varsa iki yol da işe yarayabilir. İlk yaklaşım metne yakın dururken etrafındaki yapım işçiliğini yeniden kurar. Kenshin, Fruits Basket, Shaman King ve Spice and Wolf ile birlikte bu grupta yer alıyor. Hellsing Ultimate ise mangaya dönüp televizyonun zaten kötü anlattığı bir hikâyeyi yeniden ele alarak bunu başardı. Yeniden yorumlama farklı bir yol izler ve kaynak eseri yeni bir icraya açık bir nota gibi görür. Trigun Stampede dünyasını, karakter tasarımlarını ve yapısını temelden yeniden kurdu. Sonunda şüpheyle yaklaşanları da yeniden kazandı, çünkü değişiklikleri eski seriye yeni bir boya çekmekle kalmayıp malzemenin sahici bir yorumunu sunuyordu. Dororo eski bir klasiği kasvetli, roman tadında bir yol hikâyesi olarak yeniden kurguladı. The First Slam Dunk, 90’ların spor türündeki dönüm noktalarından birine farklı bir karakterin bakış açısından döndü. Rose of Versailles film olarak geri gelirken Yaiba modern bir anlatıma kavuştu. Bu yapımların hepsi sadakati aynı şekilde tanımlamıyor ama başarıları bilinçli tercihlerden geliyor. Her iki yoldaki başarısız örneklerin de ortak bir sorunu var ve bunun nedeni bütçe değil. Yeni versiyonun arkasındaki hiç kimse bu hikâyenin neden yeniden yapılması gerektiğini açıklayamamış.

Orijinalleri pürüzsüzleştirmenin gerçek bedeli

Bu görüşe yöneltilebilecek en güçlü itiraz, eski uyarlamaların çoğu zaman daha tuhaf olduğu ve insanların aklında kalan şeyin de bu tuhaflık olduğu. Orijinal Trigun’da, yeniden anlatımı daha sıkı ve parlak hâle getirerek üretilemeyecek, dağınık ve güneşte solmuş bir rahatlık var. Berserk’ün televizyon serisi, sonraki denemelerin bir daha yakalayamadığı boğucu bir atmosfere sahip. Bu alandaki en ünlü yeniden anlatım olan Evangelion Rebuild filmleri bile sonunda bir yeniden anlatım olmaktan çıkıp kendine özgü bir şeye dönüşmek zorunda kaldı. İzledikleri yol, bir başyapıtı sadık kalarak yeniden çekmenin tuzağa dönüşebileceğini gösteriyor. İtirazın ticari bir boyutu da var. Bir yeniden uyarlama kesin versiyon ilan edildiğinde orijinali sessizce rafa kaldırılabiliyor ve bütün bir nesil onu hiç görmeyebiliyor. Bu gerçek bir kayıp ve itirazın kabul ettiğim tek kısmı da bu. Yine de pratikte yeni uyarlamaların öncekileri silmesi gerekmiyor. İki Trigun serisi de rafta yan yana durabilir ve her biri kendi yorumunu sunabilir. Eski ve yeni Fist of the North Star için de aynı şey geçerli. Yayın platformları, yeniden uyarlamayı önceki eserin yerini alan değil, ona eklenen bir seçenek hâline getirdi. İzleyicilerin hatırlayabileceği tek ve giderek silikleşen bir versiyon yerine karşılaştırıp üzerine tartışabileceği iki versiyon var.

Eski bir yapımdan, ters açılar ve düz renklerle dolu, bilerek tuhaf ve pürüzlü bırakılmış bir kare.
Yerinde bir itiraz: Daha pürüzsüz bir ikinci taslak, önemli olan tuhaflığı törpüleyebilir.

İkinci taslak ile para tuzağı nasıl ayırt edilir?

Her yeniden uyarlamada ilk baktığım şey, var olmak için açık bir nedeni olup olmadığı. Tamamlanmış bir kaynak eser gerekli ama iyi bir uyarlama için tek başına yeterli olmaktan çok uzak. Malzemeye dair bir yorumu olan yönetmen, yayın takvimine değil hikâyeye uygun seçilmiş bir süre ve rahatsız edici kısımları koruma isteği daha iyi göstergeler. Yeni Kenshin bu sınavı geçiyor, çünkü dikkatini silah olmaktan başka bir hayat yaşamaya çalışan bir katilin üzerinde tutuyor. Daha kısa bir seride bu konuyu işlemek kolaylaşmak yerine zorlaşıyor ve seri gözünü bundan kaçırmıyor. Pluto ise başka bir nedenle sınavı geçiyor. Bir klasiğin robot hikâyesini, duyarlılığı tamamen farklı bir yazarın elinde yeniden kurarak yeniden anlatıma bir yazarın eseri olarak yaklaşıyor. Ortaya çıkan sonuç bir trajedi gibi okunuyor. Buna karşılık başarısız yeniden uyarlamaların bütün vaadi genellikle tanıdık bir isimden ibaret kalıyor. Anime dünyası zamanla repertuvar tiyatrosuna benzeyen bir yapı geliştirdi. Büyük oyunlar yeni topluluklar tarafından yeniden sahnelenebiliyor ve bu topluluklar esere yeni fikirler getirebiliyor. Bu, yaratıcılığın tükendiğini göstermiyor. Animenin kendi klasiklerini oluşturacak kadar uzun süredir var olduğunu ve sonraki sanatçıların artık kendi yapımlarıyla bu eserlerle tartışabildiğini gösteriyor.

Sıkça Sorulan Sorular

  • Fullmetal Alchemist: Brotherhood veya daha yeni Hunter x Hunter gibi tamamlanmış kaynak eserlere dayanan yapımlarda yeniden uyarlamayla başla. Böylece hikâyenin tamamını tek bir anlatımda görürsün. Trigun Stampede gibi yeniden yorumlar ise farklı işliyor. İki versiyon tek geçerli anlatım olmak için yarışmak yerine birbirine cevap verdiğinden izleme sırası çok daha az önem taşıyor.

İlgili Yazılar