Anime Suç Destanları: Mafya Hikâyeleri Animeye Neden Bu Kadar Yakışıyor?

Mafya Hikâyelerinin Bir Sona İhtiyacı Var, Anime de Bunu Planlıyor

Her büyük gangster anlatısı açtığı döngüyü kapatır. Pazarlık erkenden yapılır. Faiz zamanla birikir ve son perdede borç tahsil edilir. Canlı çekim suç dizileri ise çoğu zaman bu yapıya ters düşer. Başarı yeni sezon onayı getirir, böylece borç ödenmek yerine bir sonraki sezona ertelenir. Anime genellikle tam tersi bir varsayımla yola çıkar. Sınırlı sayıda bölüm baştan sona storyboard ile planlanabilir, hatta ilk kare tamamlanmadan final takvime alınabilir. Bu fark 91 Days’te büyük önem taşıyor. shuka’nın özgün bir yapımı olduğundan uyarlamanın yetişebileceği devam eden bir manga veya çıkış noktasından sürekli yeni malzeme üretilmesinde ısrar eden bir yayıncı yoktu. Taku Kishimoto’nun seri kurgusu her gelişmeyi belirlenmiş bir sona yönlendirebildi. Bölümler, ödeme gününün geleceğini zaten bilen bir hikâyenin baskısını taşıyor. Banana Fish de aynı disiplini, yeni sezonlarla devam edebilen bir dramanın muhtemelen çekineceği kadar sert bir sona bağlı kalarak gösteriyor. Gungrave başka bir yol seçiyor ve açılış kısmında dizinin geri kalanında tahsil edilecek duygusal borcu biriktiriyor. Tokyo Revengers ise zamanda yolculuğun aynı trajediye tekrar tekrar yeni kaynak sağlamasıyla yararlı bir karşı örnek sunuyor. Katekyo Hitman Reborn! suç örgütünü ödenmeyi bekleyen bir yükümlülük olarak değil, karakterlerin tırmanacağı bir merdiven olarak ele alıyor. Bu yaklaşımların hepsi işe yarayabilir, ama klasik mafya anlatısının biçimi kesin bir sona bağlıdır. Anime, en başından böyle bir son için kaynak ayırmaya yatkındır.

Bulunmuş Aile En Keskin Silaha Dönüşüyor

Animenin en güvenilir duygu kaynağı, insanların kendilerine kurduğu aile olabilir. Yabancılar bir ekip oluşturur, sonra da bu ekibin sahip oldukları tek yuva olduğunu yavaş yavaş keşfeder. Suç anlatıları bu tanıdık teselli kaynağını tehlikeli hâle getirir. 91 Days’te Angelo Lagusa, Avilio adını kullanarak Lawless’a döner ve Vanetti ailesine yararlı olduğunu kanıtlar. En çok da donun oğlu Nero’ya, yani bağışlama lüksünü en az karşılayabileceği kişiye yakınlaşır. İlişkileri bir yan hikâye diye geçiştirilemez, çünkü bütün anlatıyı o sürükler. Birlikte geçirdikleri her samimi, rahat saat sonunda ödenecek bedeli artırır. Aralarındaki sıcaklık sonradan can yakar, çünkü dizi önce ona gerçek hissettirecek kadar zaman tanır. Black Lagoon da Lagoon Company üzerinden benzer bir pazarlık yapar. Ekip çoğu zaman bir ceset yığınının üzerine kurulmuş iş yeri komedisi gibidir. Şakalar ve gündelik sürtüşmeler ekibi sahici kılar, bu da ona yönelik her tehdidin etkisini artırır. Bungo Stray Dogs, Port Mafia’ya bütünüyle samimi hissettiren bir sadakat verir; böylece şiddeti daha da sert vurur. Beastars çok daha kısa sürede bütün bir aslan suç örgütünü zorlu bir sınavdan geçirir ve yine de aralarındaki bağı hissettirir. Bu yapımlar aile dilinin mafya hikâyelerine neden hep yakıştığını anlıyor. Aynı bağ bir emre, borca ya da cezaya dönüşene kadar sadakat kulağa asil gelir. Anime, izleyicinin sonradan kurulmuş bir yuvayı önemsemesini zaten biliyor. Suç hikâyeleri ise o yuvadaki herkesi bir yere ait olmanın bedelini öğrenmeye zorluyor.

Üsluplaştırma Ahlaki Seçimleri Daha Belirgin Kılıyor

Animasyonun gerçekçi bir türü yüzeyselleştirdiği şikâyeti meseleyi tersinden görüyor. Çizilmiş bir kare, bir kararın üzerinde, canlı bir oyuncunun sahnenin gerilimini kaybetmeden aynı anı sürdürebileceğinden daha uzun süre durabilir. Hiro Kaburagi, 91 Days’i tam da bu sabırla sahneliyor. Adamlar ne yapacaklarını tartarken odalar sessiz kalıyor ve kamera izleyiciye kime sempati duyması gerektiğini söylemekten kaçınıyor. Bu ölçülülük her duraklamaya bir amaç kazandırıyor. Hiromasa Ogura’nın sanat yönetimi, mekânı bir gezi broşürüne dönüştürmeden kasabanın duman ve tuğlayla ağırlaştığını hissettiriyor. Tomohiro Kishi’nin karakter tasarımları yüzleri yetişkin ve kahramansı olmayan hâlleriyle bırakıyor. Shougo Kaida’nın müzikleri, canlı çekim bir yapımın yükselen ezgilere başvurabileceği sahnelerde ölçülü kalıyor. ELISA’nın kapanış şarkısı, pek çok finalin bütünüyle başaramadığı duygusal hesaplaşmayı üstleniyor. Bu tercihlerin hiçbiri suçu daha güzel veya güvenli göstermiyor. Sonuçlarını daha kolay görmemizi sağlıyor. Texhnolyze, ölmekte olan bir şehirdeki suç örgütleri savaşını anlatırken aynı fikri soyutlamaya doğru itiyor. Gankutsuou, intikam hikâyesini desenli dokularla kaplayarak miras kalan serveti her yüzeye yayılan bir hastalığa benzetiyor. Cyberpunk: Edgerunners ise bir gencin yeraltı dünyasına inişini göstermek için doygun renklerden yararlanıyor. Görsel yaklaşım diziden diziye değişse de işlevi net kalıyor. Animasyon bir bakışı, sessizliği veya hastalıklı bir renk taşkınlığını ayırıp izleyici karakterin neyi seçtiğini anlayana kadar orada tutabilir. Üsluplaştırma hikâyenin üzerinde bir süs olarak durmuyor, ahlaki bir iş görüyor.

En Güçlü İtiraz: Cosplay Gibi Görünmesi

Bütün bu görüşe karşı ciddi bir itiraz var. Bir Japon stüdyosu Amerika’nın İçki Yasağı dönemindeki organize suçlarını anlatırken yaşanmış deneyimlerden çok filmlerden besleniyor. Fötr şapkalar, Thompson makineli tüfekler ve uzun aile yemekleri ödünç alınmış imgelerden geliyor ve izleyici bunu görebiliyor. Animede suç türünü şık takım elbiseli bir shonen’e dönüştürmek gibi kötü bir alışkanlık da var. Suç örgütleri turnuva eşleşmelerine, capolar bölüm sonu canavarlarına dönüşüyor ve onur kuralları altında yatan ekonomik gerçeklikten kopuyor. Bu eleştiri ortalama örneği oldukça iyi tarif ediyor. En güçlü örnekleri ise açıklamıyor. Gerçek suç dünyasının işleyişine olan mesafe, bir dizinin bütün bir toplumsal sistemi belgelemeye çalışmak yerine tek bir ahlaki mekanizmayı ayırıp incelemesini sağlayabilir. 91 Days kendini hiçbir zaman mafya üzerine bir röportaj gibi sunmuyor. İntikamın onu alan kişiye neye mal olduğunu ölçmek için tasarlanmış kontrollü bir deney gibi davranıyor. Tanıdık kıyafetler türü hızla belirliyor, ardından hikâye bu bedele odaklanıyor. Michiko & Hatchin, kurgusal ve geniş bir Latin Amerika ortamında benzer bir şey başarıyor. İçinden geçip ortalığı kasıp kavuran insanlara odaklanabilmek için tanınabilir bir mekânı ödünç alıyor. Great Pretender ise her vakayı polisiye bir soruşturma gibi ele almak yerine dolandırıcılığın işleyişini insanın kendini yeniden yaratması üzerine fikir yürütmek için kullanıyor. Kıyafetler ödünç olabilir ama onları giyen beden özgün. Canlı çekim suç dramları da bu konuda pek masum sayılmaz. Onların da kendine özgü bir tarzı var ve sinemacılar bu tarzı sürekli kopyalıyor. Söyleyecek sözü olmayan bir hikâyeyi otantik aksesuarlar kurtaramaz. Ödünç bir fötr şapka da karakterlerini anlayan bir hikâyeyi batırmaz.

Suç, Hikâyeye Sağlam Bir İskelet Sunuyor

Bu hikâyeler farklı coğrafyalarda bu kadar iyi karşılık buluyor çünkü yeraltı dünyası tek bir konudan çok bir yapı sunuyor. Hiyerarşi ve borç üzerine işliyor. Herkes sır saklıyor ve bunların her an ortaya çıkması mümkün. Bir yazar bu iskelete birbirinden çok farklı tonlar ekleyebilir, üstelik yapı işlemeye devam eder. The Way of the Househusband bu düzeni sıcak bir anlatı için kullanıyor ve eski bir infazcının korkutucu becerisini market alışverişine yöneltiyor. Sakamoto Days hızı seçiyor ve bir tetikçinin iş hayatındaki asıl baş ağrısının lojistik olduğunu anlıyor. Monster bu yapıyı dehşete yöneltiyor. İnsanı avlama hikâyesi, bir cerrahın insani bir seçimini yıllar süren bir hesaplaşmaya dönüştürüyor. Death Note suç örgütünü tek bir katılımcıya ve onu denetleyen kişiye indiriyor, etrafındaki örgütü atarken kovalamacayı koruyor. Kaiji aynı mekanizmayı neredeyse borçtan başka bir şey kalmayana kadar sadeleştiriyor. Durarara!! bunu bir şehre yayıyor, orada her yan hikâye sonunda bir başkasına güç veriyor. Odd Taxi yapıyı gündelik sohbetlerin altına gömüyor ve bütün şeklini ortaya çıkarmak için geriye dönüp bakacağımız anı bekliyor. Bu örnekler tek bir ruh hâlini, görsel dili ya da başkarakter tipini paylaşmıyor. Onları birleştiren şey baskı. Bir karakter yükümlülüklerle dolu bir sisteme giriyor, tehlikeli bir şeyi saklıyor ve her iyiliğin karşılığını bekleyen biri olduğunu keşfediyor. Suç unsurları bu yüzden komedide, aksiyonda, korkuda, psikolojik dramada ve şehir gizemlerinde sonradan eklenmiş gibi durmadan yaşayabiliyor. Ton değişiminin altında türün mekanizması işlemeye devam ediyor. Bu ölçüde farklı anlatılara uyarlanabilmesi, tanıdık kostümlerden oluşan bir koleksiyondan ziyade gerçek bir yapısal işçiliği gösteriyor.

Kısa Anlatının Bedeli ve 91 Days’in Neden Hâlâ Güçlü Bir Örnek Olduğu

Adil bir değerlendirme, animenin kısa formatının nelerden vazgeçtiğini de içermeli. Klasik mafya destanı gücünün büyük bölümünü geniş kapsamından alır. Yılları ve kuşakları kapsayabilir, böylece ilk tanıştığımızda düzgün biri olan birinin yavaş yavaş çürümesini izleyebiliriz. Sıkı bir cour bu kadar zaman satın alamaz. 91 Days, güçlü kaçınılmazlık hissinin bedelini hikâyesini sıkıştırarak ödüyor. Yan karakter olan bazı Vanetti aile üyeleri daha fazla alanı hak ediyor ve orta bölüm, altında yatan duyguların elverdiğinden daha hızlı ilerlemek zorunda kalıyor. Varış noktası açık ama yolculuğun bazı kısımları aceleye geliyor. Vinland Saga çok daha uzun bir yol izliyor ve bu alanı, 91 Days’in kendi yapısına sığdıramayacağı bir şeyi denemek için kullanıyor. İntikama öte tarafından bakıyor ve bir adamın artık intikam istemeyen birine dönüşecek kadar uzun yaşamasına izin veriyor. Bu gerçek bir avantaj ve her karşılaştırma bunu kabul etmeli. Yine de uzunluk otomatik olarak sonuç doğurmuyor. Bir hikâye karakterleriyle yıllar geçirip onlara bedel ödetmeyi reddedebilir. 91 Days nereye gittiğini her zaman biliyor ve oraya vardığında gözlerini kaçırmıyor. Kararlılığı gangster türünü küçük ölçekte özetliyor: Bir borç doğuyor, yakınlık bedelini artırıyor ve sonunda tahsilat vakti geliyor. Crunchyroll’da izle, ardından son bölümlere verdiğin tepki üzerine biraz düşün. Rahatsızlık, hikâyenin başta yaptığı anlaşmaya sadık kaldığını görmekten geliyor. Daha uzun bir dizi kaçış yolları sunabilirdi. Bu dizi onları kapatıyor.

Sıkça Sorulan Sorular