# Wit Studio ve Risk Alma Sanatı

Her anime stüdyosu risk alır, ama bu riskler genellikle üslupla ilgilidir. Wit Studio ise defalarca ne üretmeyi seçtiği konusunda kumar oynadı ve bu, bir şirket için çok daha az rastlanan bir yaklaşım. Attack on Titan sayesinde adını duyurduktan sonra Wit, sonraki on yıl boyunca aynı formülü tekrarlayabilirdi. Başka bir yol seçti. Stüdyo, içinde hiç büyü olmayan İskandinav temalı tarihî bir dramı destekledi, ardından dövüşemeyen bir prens hakkında fantastik bir yapım yaptı. Bir de dolandırıcıları konu alan bir maceraya girişti, üstelik bu, bir muhasebecinin yapım başlamadan sessizce rafa kaldırabileceği türden bir fikirdi. Wit'i asıl farklı kılan şey bu tercihler. Hareketli aksiyon ve parlak renkler işlerinin bir parçası, ama onları tanımlayan özellik bunlar değil. Stüdyo, karşılığını vermeyi bilinçli olarak geciktiren hikâyeleri uyarlamaya devam ediyor ve en iyi ustalık örneklerinden bazılarını ödül gelmeden önceki uzun bekleyişe ayırıyor. Hiçbir yapım bunu Vinland Saga'dan daha iyi göstermiyor.

## Piyasanın İstemediği Bir Fikir

Vinland Saga yapılırken piyasanın neyi ödüllendirdiğine bak. Başka bir dünyada yeniden doğup güçlenme fantezisi, sektörde para kazanmanın en güvenli yoluydu. That Time I Got Reincarnated as a Slime, Re:Zero ve Mushoku Tensei: Jobless Reincarnation, izleyiciyi ilk saat içinde yakalayıp heyecanı oradan sürekli yükseltecek şekilde kurulmuştu. Wit ise Makoto Yukimura'nın seinen mangasını seçti. Hikâyenin dünyası Orta Çağ İngiltere'si ve soğuk Kuzey Denizi, karakter kadrosu ise ağırlıklı olarak yetişkin erkeklerden oluşuyor. Malzemenin içinde çamur, kanlı şiddet ve siyaset var. Olay örgüsünü ilerletecek bir aşk hikâyesi yok, başrol de ekranda geçirdiği zamanın çoğunda gerçekten çekilmez biri. Bu hikâyeyi uyarlamak, bir stüdyonun trendlere kapılmaktan uzaklaşabileceği kadar uzak bir tercihti. Vinland Saga şans eseri ortaya çıkmış bir istisna değil, daha geniş bir alışkanlığın parçası. Ranking of Kings, resimli çocuk kitabını andıran çizimlerinin altına acımasız bir anlatı yerleştiriyor ve başkarakteri bir dövüşü kazanamıyor. Great Pretender bir soygun macerası, animede neredeyse hiç yatırım yapılmayan bir tür. Vivy: Fluorite Eye's Song, arkasında manga gibi bir güvence bulunmayan özgün bir yapım, Bubble filmi de öyle. The Ancient Magus' Bride ise hikâyesi öyle olmasını istediği için sakin ve telaşsız. Wit, bütün bu projelerde cazibesi kısa bir sunumla hemen anlaşılmayan fikirlere tekrar tekrar zaman ve para yatırıyor. Bu eğilim, stüdyo hakkında tekrar eden herhangi bir görsel numaradan daha çok şey söylüyor.

![Minicik ve silahsız Bojji, bir kale merdiveninde gölge şeklindeki arkadaşının yanında duruyor.](https://hozuna.com/blog/art/deep_dive/studio-wit--bojji.43a33801.webp)

*Kimsenin istemediği fikir: Kendi kılıcını kullanamayacak kadar küçük, sağır ve silahsız bir prens.*

## Uzun Bekleyişin Karşılığını Vermek

Vinland Saga adında bir yerin ismini taşıyor, ama bu seri oraya neredeyse hiç ulaşmıyor. Bu tercih, yapımın zamana ve beklentilere nasıl yaklaştığını açıkça gösteriyor. İntikam hikâyesi, gerçekleşmek üzere değil, sökülüp parçalanmak üzere kurulmuş. Bunun anlam taşıması için yapımın iki cour boyunca bu sonucu hak etmesi gerekiyor. Fikri ortaya atıp karşılığını erkenden vermek, savını içten boşaltırdı. Seri kurgusu ve senaryolar Hiroshi Seko'ya emanet, büyük risk de onun koruduğu yapıda yatıyor. Uyarlama ahlaki zeminin kuruluşunu sıkıştırmıyor, orta kısmı yapay biçimde canlandırmak için ilerideki bir doruk noktasını da ödünç almıyor. Hikâyenin her aşamasının kendi ağırlığını taşıyacağına güveniyor. Attack on Titan'ın ilk serisi, çok farklı bir tempoda benzer bir strateji kullanmıştı. Kendisini bir kuşatma hikâyesi olarak sunarken asıl konusunu, izleyiciyi hemen yakalamak üzerine kurulu çoğu yapımın göze alabileceğinden çok daha uzun süre gizli tutuyor. Ranking of Kings de masal kitabını andıran görünüşüyle acımasızlığı arasındaki mesafeyi benzer biçimde kullanıyor. Her örnekte bekleyişin gerçek bir işlevi var. Hikâyeyi değiştirmeden çıkarılabilecek süslü bir alışkanlık değil bu. Hedeflenen karşılık bu kadar uzaktayken ona giden her saat kendi başına da sürükleyici kalmalı. Bu, her hafta yeni bir gösteri sunmaktan daha zor bir görev ve Wit, malzemeyi daha kolay bir ödüle doğru hızlandırmadan bu görevi üstleniyor.

## Kahramanı Düzeltmek Yerine Kadroya Güvenmek

Thorfinn Karlsefni başkarakter, ama bu serinin büyük bölümünde bir insandan çok bir silah gibi davranıyor. Yabani, ağzından tek kelime zor çıkıyor ve babasını ondan alan paralı askere karşı kazanamayacağı bir düellonun yörüngesine hapsolmuş durumda. Ticari kaygılarla hareket eden bir uyarlama, izleyicilerin sabrını kaybetmesinden korkarak birkaç saatin ardından bu özellikleri törpülemeye başlardı. Wit onun zor bir karakter olarak kalmasına izin veriyor ve yapımın anlık keyfinin büyük kısmını çevresindeki insanlara bırakıyor. Hikâyeyi ilerleten zekâ Askeladd'dan geliyor. O, izleyicinin daha doğru olanın aksini bilse de sonunda destekleyebileceği kadar özenle yazılmış bir baba katili. Canute Svenson ilk başta ürkek bir prens olarak karşımıza çıkıyor, sonra sertleşerek serinin en ilginç karakterine dönüşüyor. Kâğıt üzerinde bu dönüşüm bir yan karaktere ait. Thors Snorresson, yapımın ahlaki tezini erkenden dile getiriyor ve ardından sahneden çekiliyor. O andan itibaren bu savın, ona en başından hiç inanmamış insanlar üzerinden yeniden hak edilmesi gerekiyor. Thorkell, böylesine kasvetli bir hikâyenin ihtiyaç duyduğu neşeyi, büyük çatışmayı olduğundan daha hafif hissettirmeden getiriyor. Yapım, kahramanını bilerek sevmesi zor biri olarak bırakırken izleyiciden sevgisini çevresindeki karakterlere yöneltmesini istiyor. Bu, uyarlamanın bir yan etkisi değil. Finale gücünü veren kumar bu. Wit, Thorfinn'i zamanı gelmeden daha kolay sevilen bir başrole dönüştürmeyi reddederek diğer karakterlerin izleyiciyi ekranda tutan sebep olmasına izin veriyor ve onun hikâyesinin yapısını koruyor.

## Göz Alıcılıktan Uzak Hava Koşulları, Emek ve Şiddet

Yuusuke Takeda'nın sanat yönetimi, yapımın parasının nereye gittiğini gösteriyor ve burası, hit peşindeki bir serinin genellikle para harcayacağı yer değil. Kar, deniz, çamur ve gri gün ışığı Kuzey'in somut hava koşullarını kuruyor. Çevre, kadronun çoğundan daha güçlü bir varlığa sahip, böylece yolculuk ve şiddet hiçbir zaman altlarındaki soğuk topraktan kopuk hissettirmiyor. Çatışma, koreografi olarak değil, emek olarak sunuluyor. Ağır ve çirkin görünüyor, hissettirdiği yorgunluk da en iyi anlardan oluşan bir kolajdan çok çiftlik işlerine yakın. Bu yaklaşım, tek başına kısa klipler satma ihtimali en yüksek aksiyon türünü bilinçli olarak reddediyor. Ekip tercihleri de aynı önceliği destekliyor. Shinji Ochi, açılışa ve serinin öne çıkan bölümlerinden birine anahtar animasyonla katkıda bulunuyor. Satoshi Kadowaki, final dâhil duygusal açıdan en ağır saatlerin birkaçında animasyon yönetmeni olarak görev yapıyor. Tadahito Matsubayashi ise o finalin storyboard'unu hazırlıyor ve yönetiyor. Yapım, en güçlü sanatçılarını otomatik olarak gösterişe yönlendirmek yerine yeteneklerini duygusal ağırlığa odaklıyor. Dürüstçe kabul edilmesi gereken bir sınırlama var. Gemiler ve deniz sahnelerinin bir kısmı CG ile oluşturulmuş ve geçişlere dikkat eden herkes bu unsurlarla çizilmiş malzeme arasındaki farkı görebilir. Yapımın dokusunun daha az inandırıcı hâle geldiği tek alan bu. Takeda'nın yönetiminin gücünü silmiyor, ama gemilerin bir sahneyi taşıması gerektiğinde yapımın bütünüyle uyumlu hissettirmesini engelliyor.

![Thorfinn, gri bir sabah vakti savaş alanının sürülmüş çamurunda duruyor, görüntüde kahramanca hiçbir şey yok.](https://hozuna.com/blog/art/deep_dive/studio-wit--mud.06e293b9.webp)

*Soğuk, çamur ve şiddeti havalı göstermeyi düpedüz reddeden bir yaklaşım.*

## En Güçlü Eleştiri: Wit İşin Sonunu Getirmiyor

Bu görüşe karşı en güçlü itirazın kişisel zevkle pek ilgisi yok. Mesele, işin sonunu getirmek. Wit, çığır açan uyarlamalar ortaya koyuyor, ardından onları başka stüdyolar tamamlıyor. Attack on Titan'ın son kısmı MAPPA'ya geçti, Vinland Saga'nın devamı da öyle. Fullmetal Alchemist: Brotherhood, bir stüdyo geri dönüp bütün hikâyeyi son sayfasına kadar hakkıyla ele aldığı için uyarlamaya sadakat konusunda hâlâ altın standart. Bu örneğin karşısında Wit'e risk alan bir stüdyo demek, izleyiciyi ısıttıktan ve devam etmenin en zor kısmı başladıktan sonra ayrılan bir şirkete karşı cömert bir ifade gibi gelebilir. Göze çarpan CG geçişleri de bu savı bir başka açıdan zayıflatıyor. Prestij de özellikle izleyiciler zor kaynak eserleri bir stüdyonun markasının parçası olarak görmeye başladığında kendi başına bir konfor alanına dönüşebilir. Bu eleştiri gerçekten ağırlık taşıyor, ama buna verilecek iki sağlam cevap var. Birincisi, rağbet görmeyen bir fikrin işe yarayabileceğini kanıtlamak, zaten izleyicisini bulmuş bir projeyi tamamlamaktan daha nadir rastlanan bir başarı. İnsanların bugün keyifle izlediği devam yapımları, ancak Wit, fikrin başarılı olup olmayacağını kimse bilmezken Vikinglerin ve ertelenen katarsisin izleyiciyi ekranda tutabileceğini ilk gösteren stüdyo olduğu için var. Stüdyo, başarısızlığı hayal etmenin en kolay olduğu aşamada belirsizliği üstlendi. İkincisi, Spy x Family, Wit'in istediği zaman para basabildiğini kanıtlıyor. Dolayısıyla daha zor seçimler bir sınırın kanıtı değil, bilinçli bir tercih. Wit her zaman yolculuğun sonuna kadar kalmayabilir, ama bu projelere başlamaya istekli olması bile hangi hikâyelerin devam etme şansı bulacağını değiştiriyor.

## Sıkça Sorulan Sorular

### İlk Wit Studio serim Vinland Saga mı olmalı?

Evet. Stüdyonun sabrını ve acımasızlığını, uzun süre beklenen karşılığın hak edilmesi gereken bir hikâyede bir araya getiriyor. Wit'in geniş kitlelere hitap eden yanını görmek istiyorsan önce Spy x Family ile başlamalısın. Stüdyonun en tuhaf hâlini görmek isteyenler içinse Ranking of Kings daha iyi bir başlangıç.

### Vinland Saga'yı yasal olarak nereden izleyebilirim?

Vinland Saga, Crunchyroll, Netflix ve HIDIVE'da bulunuyor, ancak erişilebilirlik bölgene göre değişiyor. Bu üç platformdan herhangi birinde izlemek yasal bir seçenek ve bu türden daha fazla uyarlamaya talep olduğunu gösteriyor.

### Vinland Saga yavaş mı başlıyor?

Yavaş değil, sabırlı. Açılış bölümleri, ikinci yarının sorgulayıp parçalayacağı ahlaki zemini kuruyor. Her hafta yeni bir karşılık görmek isteyen izleyiciler muhtemelen bu yaklaşımı sinir bozucu bulacak. Hikâyenin bir yere doğru ilerlediğine güvenmeye hazırsan türün en tatmin edici serüvenlerinden biri seni bekliyor.

### İzlemeden önce İskandinav tarihi bilmem gerekiyor mu?

Hayır. Vinland Saga Orta Çağ Avrupa'sında geçiyor ve İngiltere tacı için verilen bir savaşı konu alıyor, ama olayları takip etmek için bilmen gereken her şeyi açıklıyor. Öncelik karakterlerin yaşadığı dramda, tarih dersi ise çok geride kalıyor.

### Bu seri bittikten sonra hikâyeye devam edebilir miyim?

Evet. Vinland Saga Season 2, Thorfinn'in hikâyesini bu serinin bittiği yerden öteye taşıyor, Yukimura'nın mangası ise daha da ileri götürüyor. Hikâye gerçekten devam edecek şekilde kurulmuş, bu da ilk serinin neden bu kadar çok şeyi bu kadar uzun süre bekletebildiğini açıklamaya yardımcı oluyor.

## İlgili İçerikler

- [Where to watch Vinland Saga](https://hozuna.com/tr/anime/vinland-saga)